Arama Kararı Araştırılmadan Uyuşturucu Ticareti Mahkumiyeti Kurulamaz: Yargıtay 10. CD 2026/12934 K.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, istihbari bilgi üzerine durdurulan sanığın çantasındaki esrarı rızaen teslim ettiği olayda, adli arama kararı veya yazılı emir bulunup bulunmadığı araştırılmadan kurulan mahkumiyeti bozdu. Karar, TCK 192/3 kapsamında etkin pişmanlık yönünden de önemli bir değerlendirme içeriyor.
Uyuşturucu madde ticareti suçu (TCK 188/3) kapsamında istihbari bilgi üzerine durdurulan kişinin çantasındaki uyuşturucuyu rızaen teslim etmesi, arama işleminin hukuki niteliğini ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gündeme getirir. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 01.10.2026 tarihli adli arama ve etkin pişmanlık yargıtay kararı, bu iki konuyu birlikte ele almıştır. Daire, adli arama kararı veya yazılı arama emri bulunup bulunmadığı araştırılmadan verilen mahkumiyet hükmünü bozmuştur.
Kısa cevap: Yargıtay 10. Ceza Dairesine göre uyuşturucu ticareti şüphesiyle durdurulan kişinin çantasında bulunan uyuşturucuyu rızaen teslim ettiği olayda, adli arama kararı veya yazılı arama emrinin varlığı araştırılmalıdır. Arama kararı bulunmadığı anlaşılırsa, içi görünmeyen çantadaki uyuşturucuyu teslim ederek suçunun ortaya çıkmasına yardım eden sanık hakkında TCK 192/3 uygulanmalıdır. Eksik araştırma ve etkin pişmanlık yönünden mahkumiyet oy birliğiyle bozulmuştur.
| Mahkeme | Yargıtay 10. Ceza Dairesi |
|---|---|
| Esas / Karar | 2022/13926 E., 2026/12934 K. |
| Karar tarihi | 01.10.2026 |
| Suç | Uyuşturucu madde ticareti yapma |
| İlgili madde | TCK 188/3, 192/3; CMK 116, 117, 302/2, 304/2 |
| Sonuç | Bozma (oy birliği, Tebliğnameye uygun) |
| Önceki aşama | Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesi · Antalya BAM 12. Ceza Dairesi (2019/927 E., 2020/1429 K.) |
Olay
Kolluk görevlileri, bir kişinin uyuşturucu madde getirerek belirli bölgelerde satış yapacağı yönünde istihbari bilgi edinmiştir.
Bu bilgi doğrultusunda motosikletle seyahat eden sanık tespit edilerek durdurulmuştur.
Görevliler sanığa motosikletinde veya sırt çantasında uyuşturucu madde bulunup bulunmadığını sormuştur.
Sanık, üzerinde taşıdığı sırt çantasını açarak içerisindeki beş ayrı poşette bulunan esrarı kolluk görevlilerine rızaen teslim etmiştir.
Yargıtay kararında sırt çantasının içinin dışarıdan görünmediği özellikle belirtilmektedir.
Ancak durdurma öncesinde alınmış bir adli arama kararı veya yazılı arama emri bulunup bulunmadığı dosyada açıklığa kavuşturulmamıştır.
Ele geçirilen esrarın toplam miktarı, tutanak tanıklarının anlatımları ve sanığın teslim sırasında yaptığı başka açıklamalar karar metninde yer almamaktadır.
İlk Derece ve İstinaf Mahkemesi Ne Karar Verdi?
Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesi, sanığın uyuşturucu madde ticareti suçundan mahkumiyetine karar vermiştir.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi, duruşmalı istinaf incelemesinin ardından ilk derece mahkemesinin kararını kaldırmış, ancak sanık hakkında yeniden uyuşturucu madde ticareti suçundan mahkumiyet hükmü kurmuştur.
Karar hem Cumhuriyet savcısı hem de sanık müdafii tarafından temyiz edilmiştir.
Cumhuriyet savcısı, sanığın hakkında arama kararı bulunmadığı aşamada uyuşturucuyu rızaen teslim ettiğini ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür. Ayrıca tutanak tanıklarının dinlenmemesini eksik inceleme olarak değerlendirmiştir.
Sanık müdafii de etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını talep etmiş ve arama kararının hukuka aykırı olduğunu savunmuştur.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Tebliğnamesinde bozma görüşü bildirmiştir.
Adli Arama ve Etkin Pişmanlık Yargıtay Kararı: Yargıtay Ne Dedi?
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, kararını birbirini tamamlayan iki ayrı gerekçeye dayandırmıştır.
1. Arama kararı veya yazılı emir araştırılmalıdır
Daire, kolluğun elde ettiği istihbari bilginin sanığın uyuşturucu ticareti yapacağı yönünde kuvvetli şüphe oluşturduğunu belirtmiştir.
Bu nedenle olayı adli arama gerektiren bir durum olarak değerlendirmiştir.
Yargıtay’a göre CMK 116 ve devamındaki hükümler kapsamında alınmış bir adli arama kararı veya yazılı arama emri bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcutsa aslı veya onaylı örneği dosyaya getirtilmelidir.
Bu araştırma yapılmadan mahkumiyet kurulması eksik inceleme niteliğindedir.
Burada önemli ayrım şudur: Yargıtay, arama kararının kesinlikle bulunmadığını tespit etmemiştir. Kararın mevcut olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.
2. Arama kararı yoksa etkin pişmanlık değerlendirilmelidir
Daire, arama kararının bulunmadığının anlaşılması ihtimaline ilişkin ayrıca gerekçe oluşturmuştur.
Sanığın teslim ettiği esrar, içi dışarıdan görünmeyen sırt çantasındadır. Kolluk görevlileri çantanın içindekileri henüz görmemişken sanık uyuşturucu maddeleri kendisi çıkarmıştır.
Yargıtay, bu davranışı sanığın kendi suçunun ortaya çıkmasına yardım etmesi olarak değerlendirmiştir.
Kararın belirleyici gerekçesi şöyledir:
Arama kararının bulunmadığının anlaşılması durumunda; içi görünmeyen sırt çantası içerisindeki suça konu esrarı rızaen teslim eden sanığın kendi suçunun ortaya çıkmasına yardımda bulunduğu anlaşıldığından, sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 192/3 maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,
Yargıtay, bu iki gerekçeyle mahkumiyet hükmünü CMK 302/2 uyarınca oy birliğiyle bozmuştur.
Dosya, CMK 304/2 kapsamında yeniden değerlendirme yapılmak üzere Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmiştir.
Değerlendirmemiz
Karar, istihbari bilgiye dayanılarak yürütülen uyuşturucu soruşturmalarında arama işleminin hukuki dayanağının incelenmesinin önemini gösteriyor. Kolluğun suç işleneceği yönünde önceden bilgi sahibi olduğu bir olayda, sonradan gerçekleşen rızaen teslim işlemi arama kararının varlığına ilişkin araştırmayı gereksiz hale getirmez. Ayrıca Yargıtay, içeriği kolluk tarafından henüz görülmeyen çantadaki uyuşturucunun sanık tarafından teslim edilmesini TCK 192/3 yönünden değerlendirmiştir. Bu yaklaşım, uyuşturucunun hangi aşamada ve kimin katkısıyla ortaya çıkarıldığının etkin pişmanlık bakımından belirleyici olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte karar, her rızaen teslim işleminde etkin pişmanlık indirimi yapılacağı anlamına gelmemektedir.
Kararın tartışmaya açık yönü, arama kararının bulunmaması ihtimalinin hukuka aykırı delil sorunu bakımından değerlendirilmemesidir. Daire, adli arama kararı veya yazılı emir bulunup bulunmadığının araştırılmasını istemiş, ancak bunların bulunmaması halinde ele geçirilen uyuşturucunun delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı konusunda açık bir sonuca ulaşmamıştır. Bunun yerine TCK 192/3 kapsamında etkin pişmanlık uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Oysa delilin hukuka uygunluğu ile sanığın suçunun ortaya çıkmasına yardım etmesi farklı hukuki sorunlardır. Savunma açısından öncelikle delilin elde edilişinin hukuka uygunluğu, ardından koşulları mevcutsa etkin pişmanlık tartışılmalıdır.
İkinci olarak, rızaen teslimin hangi koşullarda gerçekleştiği de yeterince incelenmemiştir. Sanığın kolluğun sorusu üzerine çantasını açması ile tamamen kendiliğinden uyuşturucuyu teslim etmesi aynı olgular değildir. Daire, teslimin rızaen gerçekleştiğini kabul etmiş ancak bu kabulün hangi somut koşullara dayandığını açıklamamıştır. Ayrıca tutanak tanıklarının dinlenmemesine ilişkin temyiz itirazına ayrı bir cevap verilmemiştir. Bu eksiklikler, farklı olaylarda rızaen teslimin ispatı ve hukuki niteliği bakımından tartışmaya açıktır.
Savunma Açısından Önemi
- Soruşturma aşamasında: İstihbari bilgi üzerine yapılan uyuşturucu yakalamalarında adli arama kararı veya yazılı emrin bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcutsa kararın kapsamı ve olayla bağlantısı incelenmelidir.
- Delil taleplerinde: Arama kararı, yazılı emir, olay ve teslim tutanakları ile mevcut görüntü kayıtları dosyaya kazandırılmalıdır. Teslimin nasıl gerçekleştiği konusunda uyuşmazlık varsa tutanak tanıklarının dinlenmesi istenmelidir.
- Hukuka aykırı delil itirazında: Arama işleminin hukuki dayanağı ayrıca değerlendirilmelidir. Bu Yargıtay kararı, arama kararı bulunmadığında delilin kendiliğinden geçersiz olduğunu kabul eden bir hüküm olarak sunulmamalıdır.
- Etkin pişmanlık savunmasında: Uyuşturucu kolluk tarafından henüz görülmeden sanık tarafından teslim edilmişse TCK 192/3 yönünden değerlendirme talep edilebilir. Maddenin bulunduğu yer, görünür olup olmadığı ve teslimin gerçekleştiği aşama önemlidir.
- İstinaf ve temyizde: Arama kararı araştırılmadan mahkumiyet kurulması veya rızaen teslim olgusuna rağmen etkin pişmanlığın tartışılmaması bu karar kapsamında ileri sürülebilir.
- Kararın sınırı: Mevcut ve hukuka uygun arama kararı bulunan veya uyuşturucunun kolluk tarafından zaten tespit edildiği dosyalarda aynı gerekçenin uygulanacağı varsayılamaz. Karar, her istihbari bilgiye dayalı durdurmanın hukuka aykırı olduğunu da söylememektedir.
Adli Arama ve Etkin Pişmanlık Hakkında Sık Sorulan Sorular
İstihbari bilgi üzerine uyuşturucu araması yapılabilir mi?
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, incelediği olayda istihbari bilgiyle uyuşturucu ticareti şüphesi oluştuğunu ve olayın adli arama gerektirdiğini belirtmiştir. Bu nedenle adli arama kararı veya yazılı emir bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğine hükmetmiştir.
Arama kararı olmadan uyuşturucu bulunursa beraat kararı verilir mi?
Bu karardan doğrudan beraat sonucu çıkarılamaz. Yargıtay, arama kararının bulunup bulunmadığının araştırılmasını istemiştir. Delilin hukuka uygunluğu ve bunun hükme etkisi somut olayın koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Uyuşturucuyu polise kendim teslim edersem etkin pişmanlık uygulanır mı?
Her rızaen teslim işlemi otomatik olarak etkin pişmanlık sonucunu doğurmaz. İncelenen olayda Yargıtay, arama kararı bulunmaması halinde, içi görünmeyen çantadaki uyuşturucuyu teslim ederek suçunun ortaya çıkmasına yardım eden sanık hakkında TCK 192/3 uygulanması gerektiğini belirtmiştir.
Arama kararı bulunmadığında Yargıtay neden bozma kararı verdi?
Yargıtay, öncelikle arama kararı veya yazılı emrin varlığının araştırılmamasını eksik inceleme olarak değerlendirmiştir. Ayrıca kararın bulunmaması durumunda rızaen teslim nedeniyle etkin pişmanlık uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Bozma bu gerekçelere dayanmaktadır.
İlgili Yazılarımız
- Uyuşturucu madde ticareti suçu ve TCK 188
- Uyuşturucu kullanma ve bulundurma suçu
- Kocaeli ceza avukatı ve ceza hukuku yazılarımız
- Yargıtay kararları ve değerlendirmelerimiz
Kaynaklar
- Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2022/13926 E., 2026/12934 K., 01.10.2026 (Yargıtay Karar Arama)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 188, 192 (mevzuat.gov.tr)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 116, 117, 302, 304 (mevzuat.gov.tr)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın delil durumu farklıdır.
Yazarlar Hakkında
Bu yazı, Kocaeli Barosu’na kayıtlı Av. Hakan Tuzcuoğlu ve Av. Sabriye Tuzcuoğlu tarafından hazırlanmıştır. İzmit’teki büromuzda ağırlıklı olarak ceza hukuku alanında sanık müdafiliği yapıyoruz. Kocaeli ceza avukatı olarak İzmit ve Gebze’deki ceza davalarında olduğu gibi Sakarya ve İstanbul adliyelerinde de duruşmalara bizzat katılıyoruz.
Av. Hakan Tuzcuoğlu – Kocaeli Barosu, Sicil No: 3176
Av. Sabriye Tuzcuoğlu – Kocaeli Barosu, Sicil No: 3175
İletişim: 0538 232 71 35 · Son güncelleme: 08.11.2026