Dört Paket Eroin Ticaret Suçunu İspatlamaya Yetmedi: Yargıtay CGK 2020/489 K.

Uyuşturucu madde ticareti (TCK 188/3) ile kullanmak için uyuşturucu bulundurma (TCK 191/1) ayrımını ele alan dört paket eroin yargıtay kararı, paketleme biçiminin tek başına ticaret kastını ispatlayıp ispatlamayacağına ilişkin önemli bir içtihattır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 01.12.2020 tarihli kararında, net 0,33 gram eroinle yakalanan suça sürüklenen çocuk hakkındaki ticaret mahkumiyetini bozmuştur. Kararın belirleyici yönü, somut delil bulunmadığında sanığın savunmasından hareketle ticaret kastı çıkarılamayacağının kabul edilmesidir.

Olay

05.07.2014 tarihinde devriye görevi yapan kolluk görevlileri, davranışlarından şüphelendikleri suça sürüklenen çocuğa yaklaşmıştır.

Olay tutanağına göre çocuk, polisleri görünce yere iki paket atmış, elini cebine götürmüştür. Yapılan kontrolde avucunda alüminyum folyoya sarılı iki paket daha ele geçirilmiştir.

Kriminal incelemede, dört paket içindeki toplam 0,6 gram maddenin net 0,33 gram eroin içerdiği tespit edilmiştir. Çocuğun üzerinde ayrıca 60 TL bulunmuştur.

Paketlerde yapılan kriminal incelemede herhangi bir vücut izine rastlanmamıştır.

Çocuk, uyuşturucuların kendisine ait olmadığını, tanımadığı bir kişinin maddeleri yere atarak kaçtığını savunmuştur. Uyuşturucu kullanmadığını da bütün aşamalarda ifade etmiştir.

Kolluk görevlileri ise olay sırasında kaçan başka bir kişi görmediklerini belirtmiştir.

Dosyada çocuğun herhangi bir kişiye uyuşturucu sattığı, satış teklifinde bulunduğu veya uyuşturucu devrettiği yönünde bir gözlem bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesi ve Yargıtay 10. Ceza Dairesi Ne Karar Verdi?

Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesi, 18.09.2014 tarihli kararıyla suça sürüklenen çocuğu uyuşturucu madde ticaretinden 8 yıl 4 ay hapis ve 500 TL adli para cezasına mahkum etmiştir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 13.02.2015 tarihinde, uyuşturucunun satılacağına veya başkasına devredileceğine ilişkin kesin delil bulunmadığı gerekçesiyle hükmü bozmuştur.

Yerel mahkeme ise 10.04.2015 tarihinde direnme kararı vermiştir.

Direnme gerekçesinde sokak satıcılarının genellikle az miktarda uyuşturucu taşıdıkları, asıl maddeleri başka yerlerde sakladıkları ve gençleri kullandıkları yönünde genel değerlendirmeler yapılmıştır.

Mahkeme ayrıca çocuğun uyuşturucu kullanmadığını söylemesinden hareketle maddeleri ticaret amacıyla bulundurduğu sonucuna ulaşmıştır.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 10.10.2018 tarihinde hükmü yargılama giderleri yönünden düzelterek onamıştır.

Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, CMK 308 kapsamında itiraz yoluna başvurmuştur. Başsavcılık, uyuşturucu miktarının kişisel kullanım sınırında olduğunu ve ticaret suçunu ispatlayan kesin delil bulunmadığını ileri sürmüştür.

Uyuşmazlık Ceza Genel Kuruluna taşınmıştır.

Dört Paket Eroin Yargıtay Kararı: Yargıtay Ne Dedi?

Ceza Genel Kurulu, TCK 188 ile TCK 191 arasındaki ayrımın belirlenmesinde uyuşturucunun bulundurulma amacının esas olduğunu açıklamıştır.

Kararda, Ceza Genel Kurulunun 15.06.2004 tarihli 107-136 ve 06.03.2012 tarihli 387-75 sayılı kararlarına da atıf yapılarak üç temel ölçüt belirtilmiştir:

• Satış veya devir davranışı: Sanığın uyuşturucuyu başkasına satma, devretme veya tedarik etme yönünde somut davranışı bulunup bulunmadığı.
• Bulundurulma yeri ve biçimi: Uyuşturucunun nerede saklandığı, paketlerin hazırlanış biçimi ve hassas terazi gibi materyallerin varlığı.
• Uyuşturucunun türü ve miktarı: Maddenin kişisel kullanım amacıyla bağdaşıp bağdaşmadığı.

Genel Kurul, bu ölçütleri somut olaya uyguladığında ticaret suçunun ispatlanmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Ele geçirilen net 0,33 gram eroin kişisel kullanım sınırları içindedir. Satış veya devre ilişkin bir davranış gözlemlenmemiştir. Hassas terazi, paketleme malzemesi veya ticareti gösteren başka somut delil bulunmamaktadır.

Uyuşturucu Kullanmadığını Söylemek Ticaret Kastına Delil Değildir

Kararın en önemli hukuki tespiti, çocuğun uyuşturucu kullanmadığına ilişkin beyanının değerlendirilmesidir.

Yerel mahkeme, bu beyanı uyuşturucunun satış amacıyla bulundurulduğuna yönelik gerekçelerinden biri yapmıştır.

Ceza Genel Kurulu ise bu yaklaşımı kabul etmemiştir.

tüm aşamalarda atılı suçlamayı kabul etmeyen sanığın uyuşturucu madde kullanmadığını belirtmesinin suç konusu uyuşturucu maddeleri kullanma dışında bir amaç için temin edip bulundurduğu şeklinde yorumlanamayacağı

Genel Kurula göre aksi yaklaşım, sanığın suçlamayı kabul etmemesinin cezalandırılması anlamına gelir.

Genel Varsayımlarla Mahkumiyet Kurulamaz

Ceza Genel Kurulu, yerel mahkemenin sokak satıcılarının çalışma yöntemlerine ilişkin açıklamalarını da somut delille desteklenmeyen varsayımlar olarak değerlendirmiştir.

Mahkemenin başka davalardan edindiği gözlemler, yargılanan çocuğun uyuşturucu ticareti yaptığına ilişkin delilin yerine geçemez.

Şüpheden sanık yararlanır ilkesi yalnızca suçun işlenip işlenmediğinde değil, suç vasfının belirlenmesinde de geçerlidir.

Bu gerekçelerle Genel Kurul, eylemin TCK 191/1 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiş; Yargıtay 10. Ceza Dairesinin onama kararını kaldırarak yerel mahkemenin direnme hükmünü bozmuştur.

Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Karşı Oy: Paketleme Biçimi ve Savunma Ticaret Kastını Gösterir mi?

Üç Genel Kurul üyesi çoğunluk kararına katılmamıştır.

Ayrıntılı karşı oy yazan üye; çocuğun yakalandığı yer ve zamanı, kolluğu görünce sergilediği davranışları, eroinin ayrı paketlerde bulunmasını ve uyuşturucu kullanmadığına ilişkin beyanını birlikte değerlendirerek TCK 188/3 kapsamında mahkumiyetin doğru olduğunu savunmuştur.

Diğer iki üye de Başsavcılık itirazının reddedilmesi gerektiği görüşündedir.

Değerlendirmemiz

Savunma Açısından Önemi

• Soruşturma aşamasında: Az miktarda ve ayrı paketlerde uyuşturucu ele geçirilen dosyalarda, ticaret kastını gösteren somut davranışlar ile yalnızca şüphe oluşturan belirtiler birbirinden ayrılmalıdır.
• Delil taleplerinde: Kriminal raporlar, net madde miktarı, paketleme biçimi, ele geçirme tutanakları ve kolluk görevlilerinin anlatımları incelenmelidir. Satışa veya devre ilişkin bağımsız delil bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.
• Kovuşturma aşamasında: Mahkeme uyuşturucu kullanmama savunmasını ticaret kastına delil olarak değerlendiriyorsa bu karara dayanılarak itiraz edilmelidir. Savunmanın inandırıcı bulunmaması mahkumiyet için yeterli değildir.
• İstinaf ve temyizde: Sokak satıcılarının genel çalışma yöntemlerine ilişkin varsayımlarla mahkumiyet kurulmuşsa, dosyaya özgü kesin delil bulunmadığı ve suç vasfının şüpheye dayandırıldığı ileri sürülmelidir.
• Kararın sınırı: Somut satış, alıcı beyanı veya ticari faaliyeti destekleyen başka güvenilir deliller varsa bu karar aynı sonucun verilmesini zorunlu kılmaz. Dört paketin her durumda kişisel kullanım için bulundurulduğu şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.

Dört Paket Eroin ve Uyuşturucu Ticareti Hakkında Sık Sorulan Sorular

İlgili Yazılarımız

• Uyuşturucu madde ticareti suçu ve TCK 188
• Uyuşturucu kullanma ve bulundurma suçu – TCK 191
• Uyuşturucu kullanım sınırı ve Yargıtay ölçütleri
• Yargıtay kararları ve değerlendirmelerimiz

Kaynaklar

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2018/579 E., 2020/489 K., 01.12.2020 (Yargıtay Karar Arama)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 188, m. 191 (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 307, 308 (mevzuat.gov.tr)

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın delil durumu farklıdır.