
Hırsızlık Suçu ve Cezası (TCK 141): Şikayet, Uzlaşma, İlk Defa Hırsızlık ve Yatar (2026)
Basit hırsızlığın cezası 1–3 yıl hapistir; uzlaşma ve şikayet kuralları, ilk defa hırsızlıkta HAGB ve erteleme, paraya çevirme, aile içi hırsızlık, etkin pişmanlık ve ne kadar yatar sorusu gerçek Yargıtay kararlarıyla.
Hırsızlık suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesinde tanımlanır: Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden almak. Basit hırsızlığın cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir; ancak suçun nerede ve nasıl işlendiğine göre ceza 12 yıla kadar çıkabilir, belirli hallerde ise birkaç aya iner ya da hiç ceza verilmez. Bu yazıda hırsızlık suçunun unsurlarını, 2026 itibarıyla hırsızlık cezalarını, ilk defa hırsızlık yapan kişinin durumunu, cezanın paraya çevrilip çevrilemeyeceğini, şikayet ve uzlaşmayı, aile içinde hırsızlığı, 18 yaşından küçüklerin durumunu ve hırsızlık davasının nasıl sonuçlandığını Yargıtay kararlarıyla birlikte bulabilirsiniz.
Kısa cevap: Basit hırsızlığın cezası (TCK 141) 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. Suç gece işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Hırsızlık şikayete bağlı değildir, bu yüzden şikayetten vazgeçmek davayı düşürmez; ancak basit hırsızlık uzlaşma kapsamındadır ve uzlaşma sağlanırsa dava düşer. İlk defa hırsızlık yapan kişi hakkında, zarar giderilir ve ceza 2 yılı aşmazsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) veya erteleme, ceza 1 yılı aşmazsa adli para cezasına çevirme mümkündür. Eş, anne-baba, çocuk veya aynı evde yaşayan kardeşin malını çalan kişiye ceza verilmez. Hırsızlık bina içinden, açıkta bırakılmış eşya hakkında, kapkaçla veya kilit açılarak işlenirse suç nitelikli hırsızlık olur ve ceza 3 ila 12 yıla çıkar.
Nitelikli hırsızlığın bentleri, binaya girerek hırsızlık, etkin pişmanlık ve ayrıntılı ceza hesabı için TCK 142 nitelikli hırsızlık yazımıza bakabilirsiniz.
Hırsızlık Suçu Nedir? Unsurları Nelerdir?
Hırsızlık, başkasına ait taşınır bir mal üzerindeki zilyetliği ortadan kaldırarak o malı kendi hakimiyetine almaktır. Kanundaki tanım dört unsurdan oluşur:
- Taşınır mal: Suçun konusu, ekonomik değeri olan ve yerinden alınabilen bir eşyadır. Para, telefon, araç, hayvan gibi her türlü taşınır mal bu kapsamdadır.
- Başkasına ait olma: Mal failin kendisine ait olmamalıdır. Malın sahibi belli olmasa da, başkasına ait olduğu bilinen her eşya hırsızlığın konusu olabilir.
- Zilyedin rızasının bulunmaması: Malı elinde bulunduran kişinin rızası yoksa suç oluşur. Rıza aldatma yoluyla elde edilmişse suç hırsızlık değil dolandırıcılık olabilir.
- Bulunduğu yerden alma: Mal, zilyedinin tasarruf imkanı ortadan kalkacak şekilde bulunduğu yerden alınmalıdır. Kanun gerekçesine göre zilyedin mal üzerindeki tasarruf olanağı ortadan kalktığında suç tamamlanır.
Bu maddi unsurların yanında suçun manevi unsuru da aranır: Fail malı kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla almalıdır. Kanun genel kastı yeterli görmez, ayrıca bu özel maksadı arar. Malı geçici olarak kullanıp geri vermek amacı varsa suç kullanma hırsızlığına (TCK 146) dönüşür. Malı bir alacağı tahsil etmek için almak ise 144. maddedeki daha hafif suçu oluşturabilir. Uygulamada en çok tartışılan sorulardan biri, malı yarar sağlamak için değil, örneğin bir delili ortadan kaldırmak için almanın hırsızlık olup olmadığıdır. Bu tartışmaya aşağıdaki aile içi hırsızlık bölümünde bir Yargıtay kararı üzerinden değiniyoruz.
Hırsızlık Cezası Ne Kadar? (2026 Tablosu)
| Hal | Madde | Ceza |
|---|---|---|
| Basit hırsızlık | TCK 141 | 1–3 yıl hapis |
| Nitelikli hırsızlık (kamu kurumu, toplu taşıma, açıkta bırakılmış eşya) | TCK 142/1 | 3–7 yıl hapis |
| Nitelikli hırsızlık (bina içi, kapkaç, kilit açma, bilişim, hayvan) | TCK 142/2 | 5–10 yıl hapis |
| Enerji hırsızlığı | TCK 142/3 | 5–12 yıl hapis |
| Gece vakti | TCK 143 | Ceza yarı oranında artırılır |
| Paydaş malı veya alacağı tahsil amacıyla | TCK 144 | 2 ay–1 yıl hapis veya adli para cezası (şikayete bağlı) |
| Malın değerinin azlığı | TCK 145 | İndirim veya ceza vermekten vazgeçme |
| Kullanma hırsızlığı | TCK 146 | Ceza yarısına kadar indirilir (şikayete bağlı) |
| Zorunluluk hali | TCK 147 | İndirim veya ceza vermekten vazgeçme |
| Teşebbüs | TCK 35 | Ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir |
| Eş, üstsoy, altsoy, aynı evde yaşayan kardeş | TCK 167/1 | Ceza verilmez |
Mahkeme cezayı alt ve üst sınır arasında TCK 61'e göre belirler; ilk defa suç işleyen ve yargılama sürecinde iyi hal gösteren sanıklarda genellikle alt sınırdan ceza verilir ve ardından altıda bir oranında takdiri indirim (TCK 62) uygulanır.
Basit Hırsızlık (TCK 141) ve Açıktan Hırsızlık
Hırsızlık, 142. maddede sayılan nitelikli hallerden hiçbirine girmiyorsa basit hırsızlıktır. Uygulamada "açıktan hırsızlık" olarak da anılır. Sokakta duran bir eşyayı almak, kilitli olmayan bir araçtan eşya çalmak ya da bir kişinin yanında, üzerinde taşımadığı halde açıkta duran telefonunu almak bu kapsamdadır.
Basit hırsızlık ile nitelikli hırsızlık arasındaki çizgi her dosyada ayrıca tartışılmalıdır; çünkü bu ayrım cezayı birkaç katına çıkarır ve uzlaşma imkanını ortadan kaldırır. Yargıtay'ın verdiği örnekler bu çizginin nerede durduğunu gösterir:
- Kapıları kilitli olmakla birlikte arızalı kelebek camı zorlamadan açılan araçtan para almak basit hırsızlıktır (Yargıtay CGK, 2018/278 E., 2019/619 K., 22.10.2019).
- Uyuyan bir kişinin yanında açıkta duran telefonu almak basit hırsızlıktır (Yargıtay 2. CD, 2026/6158 E., 2026/11323 K., 16.06.2026).
- Caddede park halindeki traktörün arkasında duran mazot bidonunu almak basit hırsızlıktır (Yargıtay 2. CD, 2021/7905 E., 2023/667 K., 16.02.2023).
- Site plajında şezlong üzerine bırakılan çantayı almak basit hırsızlıktır (Yargıtay 2. CD, 2022/14243 E., 2025/10440 K., 29.05.2025).
Buna karşılık açık bir dükkanın içinden eşya almak, Ceza Genel Kuruluna göre "açıktan hırsızlık" değil, bina içindeki eşya hakkında nitelikli hırsızlıktır (Yargıtay CGK, 2017/486 E., 2019/620 K., 22.10.2019). Sokakta park halindeki motosikletin çalınması da açıkta bırakılmış eşya hakkında nitelikli hırsızlık sayılır.
İlk Defa Hırsızlık Yapan Ceza Alır mı?
İlk defa hırsızlık yapan kişi hakkında da yargılama yapılır ve suç sabitse mahkumiyet kararı kurulur; ancak bu kişinin cezaevine girmesi çoğu zaman gerekmez. Sabıkasız sanıklarda ceza genellikle alt sınırdan belirlenir ve kanun cezanın infaz edilmemesi için birkaç yol sunar:
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): Ceza 2 yıl veya daha az hapisse, sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamışsa, mağdurun zararı tamamen giderilmişse ve sanık kabul ederse mahkeme hükmü açıklamaz. Beş yıllık denetim süresi kasıtlı yeni bir suç işlenmeden geçerse dava düşer ve adli sicile mahkumiyet işlenmez.
- Erteleme: Ceza 2 yıl veya daha az hapisse (18 yaşından küçükler ve 65 yaşından büyükler için 3 yıl) ve sanık daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezası almamışsa ceza ertelenebilir (TCK 51).
- Adli para cezasına çevirme: Ceza 1 yıl veya daha azsa hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 50).
| Senaryo (ilk defa, sabıkasız sanık) | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Gündüz basit hırsızlık | 1 yıl; TCK 62 ile altıda bir indirim | 10 ay hapis: paraya çevrilebilir, HAGB veya erteleme mümkün |
| Gece basit hırsızlık | 1 yıl + yarısı (143) = 1 yıl 6 ay; TCK 62 | 1 yıl 3 ay hapis: paraya çevrilemez, HAGB veya erteleme mümkün |
| Gündüz basit hırsızlık, zarar soruşturmada tamamen giderildi | 1 yıl; 168/1 ile üçte iki indirim = 4 ay; TCK 62 | 3 ay 10 gün hapis: paraya çevrilebilir |
| Kullanma hırsızlığı | 1 yıl; 146 ile yarısına kadar indirim = 6 ay; TCK 62 | 5 ay hapis: paraya çevrilebilir |
HAGB'nin en sık gözden kaçan şartı zararın giderilmesidir. Çalınan mal iade edilmemiş veya bedeli ödenmemişse, sanık sabıkasız olsa da HAGB kararı verilemez. Ayrıntılı bilgi için HAGB nedir yazımıza bakabilirsiniz.
İlk defa hırsızlıkla suçlanan müvekkillerimizin en büyük kaygısı adli sicil oluyor. Zarar giderilmeden HAGB kararı verilemediği için ilk görüşmede çalınan malın iadesini veya bedelinin ödenmesini, etkin pişmanlık indirimiyle birlikte planlıyoruz. Bu ödemenin soruşturma aşamasında, mümkünse ifade sırasında belgelenmesi, hem cezanın üçte ikiye kadar indirilmesini hem de HAGB şartının sağlanmasını aynı anda mümkün kılıyor.
Hırsızlık Cezası Paraya Çevrilir mi? Para Cezası Ne Kadar?
Hırsızlık suçunun kanundaki cezası yalnızca hapistir; ancak hükmedilen hapis cezası 1 yıl veya daha az ise hakim bu cezayı adli para cezasına çevirebilir (TCK 50). Fiil 18 yaşından önce işlenmişse veya sanık 65 yaşını bitirmişse, 1 yıl veya daha az süreli hapis cezası bir seçenek yaptırıma çevrilmek zorundadır.
Çevirmede her gün hapis bir gün adli para cezası olarak hesaplanır ve bir günün karşılığı kişinin ekonomik durumuna göre belirlenir. 7499 sayılı Kanun'la 2024'te yapılan değişiklikten sonra bir gün karşılığı en az 100, en fazla 500 Türk lirasıdır (TCK 52/2). Örneğin 10 aylık hapis cezası 300 gün adli para cezasına çevrilirse, para cezası 30.000 TL ile 150.000 TL arasında belirlenir. Mahkeme bu cezanın taksitle ödenmesine de karar verebilir; taksit süresi iki yılı geçemez.
Cezanın paraya çevrilmesi sanık için her zaman en iyi sonuç değildir. Adli para cezasına çevrilen hüküm bir mahkumiyettir ve adli sicile işlenir. Şartları varsa HAGB, sanık bakımından genellikle daha avantajlıdır; çünkü denetim süresi sorunsuz geçerse hüküm hiç açıklanmaz. Bu nedenle sanığın HAGB'yi kabul edip etmeyeceği, cezanın paraya çevrilmesini mi isteyeceği dosyanın durumuna göre birlikte değerlendirilmelidir.
Hırsızlık Şikayete Tabi mi? Şikayet Geri Alınırsa Ne Olur?
Hırsızlık, basit hali de dahil olmak üzere şikayete bağlı bir suç değildir. Savcılık, suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma başlatır. Bu yüzden mağdurun şikayetini geri alması, yani "şikayetimden vazgeçiyorum" demesi davayı düşürmez.
Şikayetten vazgeçmenin dosyaya etkisi yine de vardır. Mağdurun zararının giderildiğini ve sanıktan bir talebinin kalmadığını beyan etmesi, etkin pişmanlık ve HAGB değerlendirmesinde ve cezanın belirlenmesinde sanık lehine dikkate alınır. Basit hırsızlıkta dosyayı gerçekten kapatan yol ise şikayetten vazgeçme değil, uzlaşmadır.
Hırsızlığın yalnızca iki hali şikayete bağlıdır: Paydaş veya ortak malik olunan mal üzerinde ya da bir alacağı tahsil amacıyla işlenen hırsızlık (TCK 144) ve kullanma hırsızlığındaki indirim (TCK 146). Bu hallerde şikayetten vazgeçme sonucu doğrudan değiştirir.
Hırsızlıkta Uzlaşma
Basit hırsızlık, 2016'da yapılan değişiklikle uzlaşma kapsamına alınmıştır (CMK 253). Bu nedenle soruşturma aşamasında dosya, savcılık tarafından uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaştırmacı, şüpheli ile mağduru bir araya getirir veya ayrı ayrı görüşerek bir anlaşma sağlamaya çalışır. Taraflar genellikle zararın ödenmesi, malın iadesi veya bir miktar para üzerinde anlaşır; kanun uzlaşma bedeli için bir tutar öngörmez.
Uzlaşma sağlanır ve üstlenilen edim yerine getirilirse soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir, dava açılmışsa dava düşer. Uzlaşma sağlanamazsa yargılama devam eder. Dava açıldıktan sonra eylemin aslında basit hırsızlık olduğu anlaşılırsa, örneğin iddianamede nitelikli hırsızlık denilmesine rağmen mahkeme olayı basit hırsızlık olarak nitelendirirse, dosyanın uzlaştırmaya gönderilmesi zorunludur. Yargıtay bu işlem yapılmadan verilen kararları bozmaktadır (Yargıtay CGK, 2018/278 E., 2019/619 K., 22.10.2019; Yargıtay 2. CD, 2026/6158 E., 2026/11323 K., 16.06.2026). Kullanma hırsızlığı da uzlaşma kapsamındadır (Yargıtay 2. CD, 2023/25145 E., 2026/4832 K., 24.03.2026).
Uzlaşmanın iki önemli sınırı vardır:
- Nitelikli hırsızlık uzlaşma kapsamında değildir. Bina içinden, açıkta bırakılmış eşya hakkında veya kapkaçla işlenen hırsızlıkta uzlaşma yapılamaz.
- Uzlaşmaya tabi bir suç, uzlaşmaya tabi olmayan bir suçla birlikte işlenmişse uzlaşma uygulanmaz (CMK 253/3). Örneğin hırsızlık için bir eve girilmişse ve hırsızlık nitelikli ise, konut dokunulmazlığının ihlali suçu da uzlaşmaya gidemez.
Mağdurların önemli bir kısmı karakolda "şikayetçi değilim" dediğinde dosyanın kapanacağını düşünüyor; sonra dava açıldığını öğrenince şaşırıyor. Basit hırsızlıkta dosyayı kapatan şikayetten vazgeçme değil, uzlaştırma bürosunda yapılan uzlaşma ve üstlenilen edimin yerine getirilmesidir. Bu yüzden müvekkilimizle mağdur arasında anlaşma sağlandığında, bunun uzlaştırmacı huzurunda tutanağa geçirilmesini ve ödemenin zamanında yapılıp belgelenmesini ayrıca takip ediyoruz.
Uzlaşma imkanı yalnızca basit hırsızlıkla sınırlı olduğu için, olayın 141'e mi 142'ye mi girdiği yalnızca cezanın miktarını değil, dosyanın hiç yargılamaya gitmeden kapanıp kapanamayacağını da belirler. Aynı değerdeki bir telefon, sahibinin yanından alınırsa uzlaşmayla kapanabilecek bir dosya, elinden çekip alınırsa 5–10 yıl hapis gerektiren ve uzlaşmanın mümkün olmadığı bir dava olur. Bu sert eşik nedeniyle iddianamedeki suç vasfına itiraz, hırsızlık dosyalarındaki en etkili savunma araçlarından biridir.
Hırsızlığa Teşebbüs
Fail malı almak için icra hareketlerine başlamış ancak elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamamışsa hırsızlığa teşebbüs söz konusudur ve ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK 35). İndirimin miktarı, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre belirlenir.
Hırsızlığın tamamlanıp tamamlanmadığı, zilyedin mal üzerindeki tasarruf imkanının ortadan kalkıp kalkmadığına bakılarak belirlenir. Örneğin bir marketten ürün alıp kasadan geçmeden güvenlik görevlisinin sürekli gözetimi altında yakalanan kişinin durumu ile ürünü çantasına koyup mağazadan uzaklaşan kişinin durumu aynı değildir. Bu ayrım her olayda kamera kayıtları ve tanık beyanlarıyla ayrıca tartışılmalıdır. Fail kendi isteğiyle suçu tamamlamaktan vazgeçerse teşebbüsten de cezalandırılmaz (TCK 36).
Cezayı Azaltan Haller: Alacak Tahsili, Değer Azlığı, Kullanma Hırsızlığı, Zorunluluk
Paydaş malı ve alacağı tahsil amacıyla hırsızlık (TCK 144)
Hırsızlık, paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde ya da bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenirse, şikayet üzerine 2 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. Örneğin ücreti ödenmeyen bir işçinin işyerinden mal alması bu kapsamda değerlendirilebilir. Yargıtay, ücretinin ve sigorta primlerinin ödenmediğini savunan çalışan hakkında, bu iddialar araştırılmadan, gerekirse işverenin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadan basit hırsızlıktan hüküm kurulmasını bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 2. CD, 2024/4606 E., 2026/10369 K., 04.06.2026).
Malın değerinin azlığı (TCK 145)
Çalınan malın değeri azsa ceza indirilebilir, hatta suçun işleniş şekli ve özellikleri dikkate alınarak ceza vermekten vazgeçilebilir. Değer, suç tarihindeki paranın satın alma gücü ve ekonomik koşullar gözetilerek belirlenir; mahkeme değeri araştırmadan bu maddenin uygulanıp uygulanmayacağına karar veremez (Yargıtay CGK, 2022/590 E., 2023/548 K., 25.10.2023).
Kullanma hırsızlığı (TCK 146)
Mal geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere alınmışsa, şikayet üzerine ceza yarısına kadar indirilir. En tipik örneği, bir aracın kısa bir yolculuk için alınıp bırakılmasıdır. Yargıtay, aracı yalnızca evine gitmek için alan sanığın eylemini kullanma hırsızlığı saymış ve bu suçun uzlaşma kapsamında olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 2. CD, 2023/25145 E., 2026/4832 K., 24.03.2026). Mal başka bir suçu işlemek için kullanılmışsa bu indirim uygulanmaz.
Zorunluluk hali (TCK 147)
Hırsızlık ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmişse, örneğin aç kalan bir kişinin yiyecek alması gibi, olayın özelliğine göre cezada indirim yapılabilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir.
Aile İçinde Hırsızlık: Eşten, Anne-Babadan, Kardeşten Çalmak Suç mu?
TCK 167'ye göre hırsızlık, yağma dışındaki malvarlığına karşı suçlarla birlikte şu kişilerin zararına işlenirse ceza verilmez:
- Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eş,
- Anne, baba, büyükanne, büyükbaba, çocuk, torun gibi üstsoy ve altsoy ile bu derecedeki kayın hısımları, evlat edinen veya evlatlık,
- Aynı konutta birlikte yaşayan kardeş.
Hakkında ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı evde yaşamayan kardeşin ya da aynı evde birlikte yaşayan amca, dayı, teyze, yeğen gibi üçüncü derece kan hısımlarının ve ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenen hırsızlıkta ise şikayet üzerine verilen ceza yarı oranında indirilir. Bu düzenleme nitelikli hırsızlık için de geçerlidir; yağma için geçerli değildir.
Yargıtay yakın tarihli bir kararında bu maddeyi dikkat çekici bir olayda uygulamıştır. Boşanma davası süren bir eş, kendisini bir kadınla birlikte fotoğraflayan kuryenin elindeki telefonu çekip almış, ilk derece mahkemesi 6 yıl 5 ay 15 gün hapis cezası vermiştir. Yargıtay oyçokluğuyla, telefonun sanığın henüz boşanmadığı eşi adına kayıtlı olduğunu, bu nedenle suçun ayrılık kararı verilmemiş eşin zararına işlendiğini ve ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Karşı oyda ise hırsızlığın zilyede karşı işlenen bir suç olduğu, telefonun kuryenin kullanımında bulunduğu ve sanığın eşine ait olduğu bilinciyle hareket etmediği belirtilerek 167'nin uygulanamayacağı savunulmuştur (Yargıtay 2. CD, 2023/26234 E., 2026/5912 K., 02.04.2026).
Bu kararda çoğunluğun vardığı sonucu doğru buluyoruz. Hırsızlık malvarlığına karşı bir suçtur ve malın el değiştirmesiyle uğranılan zarar, son tahlilde malın sahibinde doğar. 167. madde de cezasızlığı failin bilincine değil, zararın kimde doğduğuna bağlamıştır; karşı oydaki "eşine ait olduğu bilinciyle hareket etmeme" ölçütü kanunda yer almaz.
Ancak dosya, hırsızlık uygulamasındaki daha büyük bir sorunu da gösteriyor. Bir tartışma sırasında, fotoğrafların boşanma davasında delil olarak kullanılmasını engellemek için elden alınan bir telefon, ilk derece mahkemesinde kapkaç sayılmış ve gece artırımıyla 6 yılı aşan bir cezaya dönüşmüştür. Oysa hırsızlık, malı "yarar sağlamak maksadıyla" almayı gerektiren özel kastlı bir suçtur ve bu dosyada Cumhuriyet savcısı da bu maksadın bulunmadığını ileri sürmüştür. Yargıtay bu soruyu hiç tartışmadan sonuca 167 üzerinden ulaşmıştır. Telefon eşin değil başka birinin adına kayıtlı olsaydı, sanık yarar sağlama maksadı hiç tartışılmadan 6 yılı aşan bir cezayla karşı karşıya kalacaktı.
Kanaatimizce kapkaç gibi nitelikli halleri düzenleyen 142/2-b, sokakta çanta çeken kişiyi hedefleyen bir hükümdür; bir tartışmanın içinde, kazanç amacı taşımadan elden alınan eşyaya mekanik biçimde uygulanmamalıdır. Bu tür dosyalarda mahkemenin önce failin gerçekten yarar sağlama maksadıyla hareket edip etmediğini tartışması, gerekirse eylemi başka bir suç tipi altında değerlendirmesi gerekir.
18 Yaşından Küçüklerin Hırsızlığı
Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur; haklarında yalnızca koruyucu ve destekleyici tedbirler uygulanabilir. 12–15 yaş arasındaki çocuklar, fiilin anlam ve sonuçlarını algılayabiliyorlarsa cezalandırılır; ancak cezaları yarı oranında indirilir. 15–18 yaş arasındaki çocukların cezası ise üçte bir oranında indirilir (TCK 31).
18 yaşından küçükler için kanun ayrıca şu kolaylıkları tanır:
- Fiil 18 yaşından önce işlenmişse, 1 yıl veya daha az süreli hapis cezası zorunlu olarak adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilir (TCK 50/3).
- Erteleme için üst sınır 2 değil 3 yıldır (TCK 51).
- Çocuğa verilen adli para cezası ödenmezse hapse çevrilemez (Yargıtay 13. CD, 2018/1764 E., 2018/14851 K., 24.10.2018).
- Dava zamanaşımı süreleri kısalır (TCK 66/2).
Suça sürüklenen çocuklar çocuk mahkemelerinde yargılanır ve her aşamada bir müdafi bulunması zorunludur.
Hırsızlık mı, Dolandırıcılık mı, Güveni Kötüye Kullanma mı?
Bir malın rızası dışında el değiştirdiği her olay hırsızlık değildir. Doğru suç tipinin belirlenmesi ceza miktarını ve uzlaşma imkanını doğrudan etkiler:
- Dolandırıcılık (TCK 157): Mağdur aldatılarak malı veya parayı kendi iradesiyle teslim ediyorsa suç dolandırıcılıktır. Ceza Genel Kurulu, markette kasiyeri "para üstü" hilesiyle aldatıp para almayı hırsızlık değil dolandırıcılık saymıştır (Yargıtay CGK, 2019/97 E., 2022/437 K., 14.06.2022). Basit dolandırıcılık da uzlaşma kapsamındadır.
- Güveni kötüye kullanma (TCK 155): Mal, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere faile zaten teslim edilmişse ve fail bu malı kendisi için kullanıyor veya teslim edildiğini inkar ediyorsa suç hırsızlık değil güveni kötüye kullanmadır. Bu suç şikayete bağlıdır.
- Yağma (TCK 148): Mal cebir veya tehdit kullanılarak alınıyorsa suç yağmadır ve çok daha ağır cezayı gerektirir.
Nitelikli Hırsızlık: Ceza Neden 3 ile 12 Yıl Arasına Çıkar?
Hırsızlık aşağıdaki hallerden biriyle işlenirse basit hırsızlık değil nitelikli hırsızlık (TCK 142) söz konusudur:
| Nitelikli hal | Örnek | Ceza |
|---|---|---|
| Açıkta bırakılmış eşya, toplu taşıma, kamu kurumu, ibadet yeri | Sokaktaki motosiklet, otobüste çanta, hastanede telefon | 3–7 yıl |
| Bina veya eklentisi içindeki eşya | Evden, işyerinden, mağazadan, apartman bahçesinden hırsızlık | 5–10 yıl |
| Kapkaç veya yankesicilik | Elden çanta çekme, cepten cüzdan alma | 5–10 yıl |
| Kilit açma, bilişim sistemi, hayvan, maske takma | Kilitli aracın camını kırma, çalınan kartla ATM'den para çekme | 5–10 yıl |
| Enerji hırsızlığı | Doğalgaz veya petrol boru hattından hırsızlık | 5–12 yıl |
Nitelikli hırsızlık uzlaşmaya tabi değildir ve bu dosyalarda etkin pişmanlık ile suç vasfına itiraz çok daha belirleyici hale gelir. Bütün bentlerin ayrıntısı, binaya girerek hırsızlıkta konut dokunulmazlığı sorunu ve Anayasa Mahkemesinin 2026'da yayımlanan kararı için TCK 142 nitelikli hırsızlık yazımıza bakabilirsiniz.
Hırsızlık Davası Nasıl Sonuçlanır? İfade, İddianame ve İlk Duruşma
Bir hırsızlık dosyası genellikle şu aşamalardan geçer:
- İhbar veya şikayet ve kolluk işlemleri: Mağdurun başvurusu veya kolluğun tespitiyle soruşturma başlar. Kamera kayıtları, parmak izi, olay yeri incelemesi ve tanık beyanları toplanır.
- Şüphelinin ifadesi: Şüpheli kollukta veya savcılıkta ifade verir. Susma hakkı ve müdafiden yararlanma hakkı vardır. Bu ilk ifade dosyanın geri kalanının çerçevesini çizer.
- Uzlaştırma: Suç basit hırsızlıksa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir.
- İddianame: Uzlaşma sağlanamazsa veya suç uzlaşma kapsamında değilse savcı iddianame düzenler. Mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle kovuşturma aşaması başlar.
- İlk duruşma: Sanığın kimliği tespit edilir, iddianame okunur, sanığın savunması ve mağdurun beyanı alınır, deliller tartışılır. Hırsızlık davalarının çoğu birkaç duruşmada sonuçlanır.
- Karar: Mahkeme delillere göre karar verir.
Davanın sonu şu kararlardan biri olabilir:
| Karar | Ne zaman verilir? |
|---|---|
| Beraat | Suçun sanık tarafından işlendiği şüpheden uzak biçimde ispat edilemezse |
| Düşme | Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse veya zamanaşımı dolarsa |
| Ceza verilmesine yer olmadığı | Eş, anne-baba, çocuk gibi yakınlar arasında hırsızlıkta (TCK 167) veya değer azlığı nedeniyle cezadan vazgeçilirse |
| HAGB | Ceza 2 yılı aşmaz, zarar giderilmiş ve sanık kabul etmişse |
| Hapis cezasının paraya çevrilmesi | Ceza 1 yılı aşmazsa |
| Erteleme | Ceza 2 yılı (çocuklarda 3 yılı) aşmazsa |
| Hapis cezası | Diğer seçenekler uygulanmazsa |
Karara karşı istinaf, istinaf kararına karşı ise belirli şartlarla temyiz yoluna gidilebilir. Kanun yolu süreleri kısadır ve kararın tefhim veya tebliğinden itibaren işler.
Delilsiz Hırsızlık Suçlaması ve Beraat
Ceza yargılamasında suçun ispatı iddia makamına aittir ve şüpheden sanık yararlanır. Hırsızlık suçlamasının yalnızca mağdurun "onu gördüm" ya da "son o vardı" şeklindeki beyanına dayandığı, başka hiçbir delille desteklenmediği dosyalarda mahkumiyet kararı verilemez.
Yargıtay bu konuda titiz davranmaktadır. Görüntüdeki kişinin sanık olduğuna dair raporu zabıt katibi görevindeki bir "bilirkişinin" hazırladığı bir dosyada, sanığın fotoğraflarının kamera görüntüleriyle kriminal laboratuvarında karşılaştırılmasını ve olay günüyle bir gün öncesi ve sonrasını kapsayan HTS ve baz istasyonu kayıtlarının incelenmesini istemiş; bunlar yapılmadan kurulan hükmü bozmuştur (Yargıtay 2. CD, 2024/7165 E., 2026/11821 K., 18.06.2026). Sanığın "telefonu bana eşim getirdi" savunması üzerine eşin tanık olarak dinlenmemesini de eksik kovuşturma saymıştır (Yargıtay 2. CD, 2026/203 E., 2026/10967 K., 11.06.2026).
Basit hırsızlık dosyalarında suçlamanın çoğu zaman yalnızca mağdurun şüphesine ya da "olay saatinde orada bulunma" olgusuna dayandığını görüyoruz. Bu dosyalarda olay yerine başka kimlerin erişebildiğini, malın gerçekten çalınıp çalınmadığını ya da kaybolmuş olma ihtimalini ve müvekkilin olay saatindeki konumunu HTS kayıtları veya tanıklarla ortaya koyuyoruz. Savunmanın bir delile dayanan somut bir anlatı sunması, salt inkardan çok daha etkili oluyor.
Hırsızlık Suçunda Tutuklama ve Ne Kadar Yatar?
Tutuklama: Basit hırsızlığın üst sınırı 3 yıl olduğundan kanunen tutuklama mümkündür. Hırsızlık (TCK 141 ve 142), kuvvetli suç şüphesi bulunduğunda tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasındadır (CMK 100/3-a-8). Ancak bu tutuklamayı zorunlu kılmaz. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesinin yanında kaçma veya delilleri karartma şüphesini gösteren somut olgular bulunmalı ve tutuklama ölçülü olmalıdır. Sabıkasız, adresi belli ve zararı gidermiş bir şüpheli hakkında basit hırsızlıktan tutuklama kararı istisnai bir durumdur; bu dosyalarda adli kontrol tedbirleri daha sık uygulanır. Nitelikli hırsızlık dosyalarında ise gördüğümüz kadarıyla tutuklama kararını etkileyen en önemli ölçüt hırsızlanan malın değeridir.
Ne kadar yatar: Hırsızlık suçlarında koşullu salıverilme oranı kural olarak cezanın yarısıdır. Örneğin 3 yıl hapis cezası alan bir kişi iyi halli olması şartıyla 1 yıl 6 ay sonra koşullu salıverilmeye hak kazanır; bu sürenin bir kısmı denetimli serbestlik tedbiri altında cezaevi dışında geçirilebilir. Tutuklulukta geçen süre cezadan mahsup edilir. Denetimli serbestlikten yararlanma süresi suç tarihine ve kişisel duruma göre değiştiğinden, kendi cezanız için infaz ve yatar hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Zamanaşımı: Basit hırsızlıkta dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK 66/1-e). Nitelikli hırsızlıkta bu süre 15 yıldır.
Hırsızlık Suçu ile İlgili Yargıtay Kararları
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay CGK, 2018/278 E., 2019/619 K., 22.10.2019 | Arızalı camdan girilen araçtan para alma | Basit hırsızlık; uzlaştırma zorunlu |
| Yargıtay CGK, 2017/486 E., 2019/620 K., 22.10.2019 | Açık dükkandan ve kafeden hırsızlık | Açıktan hırsızlık değil, bina içi nitelikli hırsızlık |
| Yargıtay CGK, 2019/97 E., 2022/437 K., 14.06.2022 | Markette para üstü hilesi | Hırsızlık değil dolandırıcılık |
| Yargıtay CGK, 2022/590 E., 2023/548 K., 25.10.2023 | Değer azlığı | Değer, suç tarihindeki satın alma gücüne göre araştırılmalı |
| Yargıtay 2. CD, 2023/26234 E., 2026/5912 K., 02.04.2026 | Eş adına kayıtlı telefonun alınması | 167 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığı (oyçokluğu) |
| Yargıtay 2. CD, 2024/4606 E., 2026/10369 K., 04.06.2026 | Ücreti ödenmeyen işçinin işyerinden hırsızlığı | 144/1-b ihtimali araştırılmalı |
| Yargıtay 2. CD, 2023/25145 E., 2026/4832 K., 24.03.2026 | Aracı eve gitmek için alma; hasarlı iade | Kullanma hırsızlığı ve uzlaşma; kısmi iadede mağdurun rızası |
| Yargıtay 2. CD, 2026/6158 E., 2026/11323 K., 16.06.2026 | Uyuyan kişinin yanındaki telefon | Basit hırsızlık; uzlaştırma zorunlu |
| Yargıtay 2. CD, 2021/7905 E., 2023/667 K., 16.02.2023 | Caddedeki traktörün arkasındaki mazot bidonu | Basit hırsızlık |
| Yargıtay 2. CD, 2022/14243 E., 2025/10440 K., 29.05.2025 | Plajda şezlongdaki çanta | Basit hırsızlık |
| Yargıtay 13. CD, 2018/1764 E., 2018/14851 K., 24.10.2018 | Suça sürüklenen çocuğun adli para cezası | Ödenmezse hapse çevrilemez |
| Yargıtay 2. CD, 2024/7165 E., 2026/11821 K., 18.06.2026 | Kamera görüntüsüne dayanan teşhis | Kriminal karşılaştırma ve HTS olmadan hüküm kurulamaz |
| Yargıtay 2. CD, 2026/203 E., 2026/10967 K., 11.06.2026 | Savunmadaki tanığın dinlenmemesi | Eksik kovuşturma |
Hırsızlık Suçu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hırsızlığın cezası ne kadar 2026?
Basit hırsızlığın cezası 1–3 yıl hapistir. Nitelikli hırsızlıkta ceza 3–7, 5–10 veya 5–12 yıl hapistir. Gece işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
İlk kez hırsızlık yapan ceza alır mı?
Suç sabitse mahkumiyet kararı kurulur; ancak sabıkasız sanıklarda ceza genellikle alt sınırdan belirlenir. Basit hırsızlıkta bu ceza takdiri indirimle 10 aya iner; zarar giderilirse HAGB, erteleme veya paraya çevirme ile cezaevine girilmez.
Hırsızlık cezası paraya çevrilir mi?
Hükmedilen ceza 1 yıl veya daha azsa çevrilebilir. Bir gün karşılığı 100–500 TL arasında belirlenir; örneğin 10 aylık hapis 30.000–150.000 TL adli para cezasına çevrilebilir.
Hırsızlık şikayete tabi mi?
Hayır. Hırsızlık kendiliğinden soruşturulan bir suçtur. Yalnızca paydaş malı veya alacağı tahsil amacıyla hırsızlık (TCK 144) ve kullanma hırsızlığı (TCK 146) şikayete bağlıdır.
Hırsızlıkta şikayet geri alınırsa ne olur?
Dava düşmez. Ancak mağdurun zararının giderildiğini beyan etmesi ceza miktarında, etkin pişmanlıkta ve HAGB değerlendirmesinde sanık lehine dikkate alınır. Basit hırsızlıkta dosyayı kapatan yol uzlaşmadır.
Hırsızlıkta uzlaşma için ne kadar para istenir?
Kanunda belirli bir tutar yoktur. Taraflar genellikle zararın ödenmesi veya malın iadesi ve buna ek bir miktar üzerinde anlaşır. Uzlaşma yalnızca basit hırsızlık ve kullanma hırsızlığında mümkündür.
Hırsızlıktan 3 yıl ceza alan ne kadar yatar?
Kural olarak cezanın yarısı olan 1 yıl 6 ay sonra koşullu salıverilmeye hak kazanılır. Bunun bir kısmı denetimli serbestlikle cezaevi dışında geçirilebilir.
Hırsızlık suçunda tutuklama olur mu?
Kanunen mümkündür; ancak kaçma veya delil karartma şüphesini gösteren somut olgular gerekir. Sabıkasız ve zararı gidermiş şüphelilerde basit hırsızlıktan tutuklama istisnaidir.
Hırsızlıkta delil yoksa ne olur?
Suçun şüpheden uzak biçimde ispatlanamadığı durumda beraat kararı verilir. Yalnızca mağdurun şüphesine veya belirsiz bir kamera görüntüsüne dayanan suçlamalar mahkumiyet için yeterli değildir.
Eşinden, annesinden veya babasından para çalmak suç mu?
Fiil hırsızlık olarak tanımlanır, ancak ayrılık kararı verilmemiş eşin, anne-babanın, çocuğun veya aynı evde yaşayan kardeşin zararına işlenmişse ceza verilmez (TCK 167).
18 yaş altı hırsızlık cezası ne kadar?
12 yaşından küçüklere ceza verilmez. 12–15 yaş arasında ceza yarı oranında, 15–18 yaş arasında üçte bir oranında indirilir. 1 yıla kadar olan hapis cezası zorunlu olarak paraya veya seçenek yaptırıma çevrilir.
Marketten veya A101'den hırsızlığın cezası ne kadar?
Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre açık bir mağazanın içinden eşya almak bina içindeki eşya hakkında nitelikli hırsızlıktır ve 5–10 yıl hapis gerektirir. Malın değeri azsa TCK 145 uyarınca indirim yapılabilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir.
Hırsızlık suçu af kapsamında mı?
Bugün yürürlükte genel bir af yoktur. 12. Yargı Paketi'nde de af düzenlemesi yer almamaktadır.
Hırsızlık davasında avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, kural olarak zorunlu değildir. Şüpheli veya sanık 18 yaşından küçükse ya da kendini savunamayacak durumdaysa müdafi istem aranmaksızın görevlendirilir (CMK 150/2); avukat tutacak durumda olmayanlar da talep ederek barodan avukat isteyebilir. Ancak basit hırsızlık dosyalarında sonucu belirleyen adımların çoğu ilk günlerde atılır. Olayın basit mi nitelikli mi olduğunun doğru tartışılması cezayı 5–10 yıldan 1–3 yıla indirebilir ve uzlaşma yolunu açabilir. Zararın soruşturma aşamasında giderilmesi hem cezayı üçte ikiye kadar azaltır hem de HAGB şartını sağlar; bu süre kaçırılırsa geri gelmez. Uzlaşma görüşmesinin ve edimin doğru kayda geçirilmesi de dosyanın kapanmasını doğrudan belirler. Zorunlu olmasa da ifade vermeden önce bir ceza avukatıyla görüşmeniz yararınıza olur. Kocaeli, Sakarya ve İstanbul adliyelerindeki hırsızlık dosyaları için Kocaeli ceza avukatı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Hırsızlık suçlamalarında suç vasfı, ceza ve infaz hesabı olayın özelliklerine, suç tarihine ve kişisel duruma göre değişir. Somut durumunuz için bir avukattan destek almanızı öneririz.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 31, 35, 36, 50, 51, 52, 61, 62, 66, 141–147, 155, 157, 167, 168 (mevzuat.gov.tr)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 100, 150, 223, 231, 253, 254
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 107
- 6763 sayılı Kanun (RG 02.12.2016) ve 7499 sayılı Kanun (RG 02.03.2024)
- Yargıtay kararları: metinde ve karar tablosunda esas ve karar numaralarıyla (Yargıtay Karar Arama)
Yazarlar Hakkında
Bu yazı, Kocaeli Barosu'na kayıtlı Av. Hakan Tuzcuoğlu ve Av. Sabriye Tuzcuoğlu tarafından hazırlanmıştır. İzmit'teki büromuzda ağırlıklı olarak ceza hukuku alanında, sanık müdafiliği yapıyoruz; hırsızlık, yağma ve nitelikli dolandırıcılık gibi malvarlığına karşı suçlarda soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında Kocaeli, Sakarya ve İstanbul adliyelerinde duruşmalara bizzat katılıyoruz.
Av. Hakan Tuzcuoğlu – Kocaeli Barosu, Sicil No: 3176
Av. Sabriye Tuzcuoğlu – Kocaeli Barosu, Sicil No: 3175
İletişim: 0538 232 71 35 · Son güncelleme: 02.11.2026