Pregabalin İçin TCK 188/6 Araştırması Yapılmadan Mahkumiyet Kurulamaz: Yargıtay 10. CD 2023/526 K.

Uyuşturucu madde ticareti suçu (TCK 188/3) kapsamında pregabalin içeren kapsüllerin hukuki niteliği, mahkumiyetin dayanağını doğrudan etkileyebilir. Bu pregabalin yargıtay kararı, Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 24.01.2023 tarihinde verdiği, TCK 188/6 uygulamasına ilişkin önemli bir bozma kararıdır. Daire, pregabalin içeren kapsüllerin niteliği araştırılmadan mahkumiyet kurulmasını hukuka aykırı bulmuş; aynı dosyada diğer sanık hakkındaki mahkumiyeti ise onamıştır.

Olay

Karara konu dosyada iki sanık, uyuşturucu madde ticareti suçundan yargılanmıştır. İlk derece mahkemesi, farklı tarihlerde gerçekleştiğini kabul ettiği uyuşturucu madde satışlarını değerlendirmiştir.

16.07.2021 tarihli olayda kolluk görevlileri, sanıkların uyuşturucu madde sattığı yönünde istihbari bilgi edinmiş ve fiziki takip gerçekleştirmiştir.

Mahkemenin kabulüne göre sanıklardan biri tanığa MDMA etken maddesi içeren üç tablet, diğer sanık ise pregabalin etken maddesi içeren iki kapsül vermiştir. Takip edilen yerde ayrıca 57 MDMA tableti ve 12 pregabalin kapsülü ele geçirilmiştir.

14.10.2021 tarihli ikinci olayda ise sanıklardan birinin parkta uyuşturucu madde sattığı iddia edilmiştir. Kolluk görevlilerinin para ve madde alışverişini gözlemlediği, tanıkların da müdafi huzurunda alınan kolluk ifadelerinde sanığı teşhis ederek kendisinden uyuşturucu madde satın aldıklarını söyledikleri belirtilmiştir.

Dosyada pregabalin kapsüllerinin uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğurduğuna ilişkin Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporu bulunduğu karar metninden anlaşılmamaktadır.

İlk Derece ve İstinaf Mahkemesi Ne Karar Verdi?

Adana 13. Ağır Ceza Mahkemesi, sanıklardan biri hakkında TCK 188/3 ve 188/4-b kapsamında 15 yıl hapis ve 30.000 TL adli para cezasına hükmetmiştir.

Diğer sanık hakkında ise TCK 188/3, 188/4-b ve zincirleme suç hükümlerini düzenleyen TCK 43/1 uygulanarak 18 yıl 9 ay hapis ve 37.500 TL adli para cezası verilmiştir.

Her iki sanık hakkında tekerrür hükümleri de uygulanmıştır.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi, 22.09.2022 tarihinde istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Temyiz aşamasında savunmalar; istihbari bilginin mahkumiyete yeterli olmadığı, fiziki takip tutanağının gerçeği yansıtmadığı, tanık ifadelerinin baskıyla alındığı, hukuka aykırı arama yapıldığı ve suçun unsurlarının oluşmadığı iddialarını ileri sürmüştür.

Pregabalin Yargıtay Kararı: Yargıtay Ne Dedi?

Yargıtay, iki sanık yönünden farklı değerlendirme yapmıştır.

İlk sanığın mahkumiyeti bakımından ilk derece ve istinaf mahkemelerinin gerekçelerini hukuka uygun bulmuş, temyiz istemini reddederek hükmü onamıştır.

Diğer sanık yönünden ise 14.10.2021 tarihli olayda hukuka aykırılık görmemiştir. Kolluk gözlemleri, tanığın müdafi huzurunda verdiği ifade ve uyuşturucu maddelerin benzer nitelikleri bu değerlendirmenin dayanağını oluşturmuştur.

Buna karşılık 16.07.2021 tarihli olayda tanığa verilen iki kapsülün pregabalin içerdiğine dikkat çekmiştir.

Daireye göre pregabalin, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler kapsamında değerlendirilmeyen bir etken maddedir. Bununla birlikte TCK 188/6 kapsamında değerlendirilebilmesi ihtimali ayrıca araştırılmalıdır.

Bu nedenle Yargıtay, iki araştırmanın yapılmasını istemiştir:

• Pregabalinin uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğurup doğurmadığının Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulundan sorulması.
• Maddenin üretiminin resmi makamların iznine veya satışının yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olup olmadığının Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğünden araştırılması.

Kararın hüküm taşıyan gerekçesi şöyledir:

Sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile hüküm kurulması, kanuna aykırı görülmüştür.

Yargıtay, bu eksiklik nedeniyle ikinci sanık hakkındaki istinaf kararını CMK 302/2 uyarınca oy birliğiyle bozmuştur.

Dosyanın CMK 304/2-a uyarınca Adana 13. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Yeniden değerlendirmede araştırma sonuçları esas alınacaktır.

Değerlendirmemiz

Savunma Açısından Önemi

• Soruşturma aşamasında: Pregabalin içerdiği belirlenen kapsüllere ilişkin uyuşturucu ticareti suçlamalarında, maddenin TCK 188/6 kapsamına girip girmediğine yönelik araştırma yapılması istenmelidir.
• Kovuşturma aşamasında: İddianame ve bilirkişi raporları incelenerek Adli Tıp Kurumu değerlendirmesinin ve üretim veya satış koşullarına ilişkin resmi kurum bilgisinin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
• Zincirleme suç itirazında: Birden fazla eylemden dolayı TCK 43/1 uygulanmışsa, her bir eylemin ayrı ayrı suç oluşturup oluşturmadığı tartışılmalıdır. Pregabalin içeren kapsüllere ilişkin eksik araştırmanın zincirleme suç kabulüne etkisi ileri sürülebilir.
• İstinaf ve temyizde: Maddi konunun niteliği belirlenmeden mahkumiyet kurulması, somut delil eksikliği gösterilerek kanun yolu başvurusuna konu edilebilir.
• Kararın sınırı: Karar, pregabalin içeren her maddenin ceza hukuku dışında kaldığını veya diğer delillerle ispatlanan uyuşturucu ticareti eylemlerinin geçersiz olduğunu göstermez. Nitekim Yargıtay aynı dosyada bir sanığın mahkumiyetini onamıştır.

Pregabalin ve Uyuşturucu Ticareti Hakkında Sık Sorulan Sorular

İlgili Yazılarımız

• Uyuşturucu madde ticareti suçu ve TCK 188
• Uyuşturucu kullanma ve bulundurma suçu
• Yargıtay kararları ve değerlendirmelerimiz

Kaynaklar

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2022/14875 E., 2023/526 K., 24.01.2023 (Yargıtay Karar Arama)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 43, 188 (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 302, 304 (mevzuat.gov.tr)

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın delil durumu farklıdır.