Lilika (Lyrica) Uyuşturucu mu? Kullanma, Bulundurma ve Satma Cezası

Lilika, sokakta Lyrica adlı ilacın bilinen adıdır; “lirika”, “lilica” ya da yalnızca “lili” diye de anılır. İlacın etken maddesi pregabalindir ve Türkiye’de yeşil reçeteyle satılır. Her hafta pek çok kişi, cebinde ya da arabasında birkaç kapsülle yakalandığında aynı soruyu sorar: Lilika uyuşturucu mu, bunun cezası var mı? Bu yazıda sorunun hem tıbbi hem hukuki cevabını, TCK 188/6’nın nasıl uygulandığını, kullanmak için bulundurmanın neden suç sayılmadığını, satmanın ve başkasına vermenin cezasını ve büromuzun tam metnini incelediği Yargıtay kararlarını bulabilirsiniz.

Lilika, Lyrica, Lirika ve Pregabalin Aynı İlaç mı?

Evet. Lyrica, pregabalin etken maddeli ilacın en bilinen ticari adıdır. “Lilika”, “lirika”, “lilica” ve “likra” bu adın sokakta ve sosyal medyada söylenen halleridir. Aynı etken maddeyi taşıyan başka ticari adlar da vardır. Örneğin Yargıtay kararlarında Galara adlı ilaç geçer, TİTCK’nın ürün bilgilerinde ise Regapen pregabalinli bir ilaç olarak kayıtlıdır. Hukuki sonuç ilacın markasına göre değil etken maddeye göre belirlenir. Bu nedenle kutuda “pregabalin” yazan her ilaç bu yazıdaki kurallara tabidir.

Pregabalin hekimlerin sinir kaynaklı (nöropatik) ağrı, epilepsi ve yaygın anksiyete bozukluğu gibi durumlarda reçete ettiği bir ilaçtır. 25, 75, 150 ve 300 mg gibi farklı dozlarda kapsül halinde satılır. Ceza dosyalarında en çok karşımıza çıkan doz, sokakta “300’lük lilika” diye anılan 300 mg kapsüldür.

Lilika Uyuşturucu mu?

Bu sorunun cevabı tıbbi ve hukuki olarak farklıdır. Ceza dosyasında hangi cevabın geçerli olduğunu anlamak için ikisini ayırmak gerekir.

Tıbbi açıdan

Pregabalin ruhsatlı bir ilaçtır ve doğru dozda, hekim kontrolünde kullanıldığında tedavi amacı taşır. Ancak Yargıtay kararlarına geçen Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu mütalaalarında, yüksek dozlarda kullanıldığında uyuşturucu madde etkisi doğurabileceği, bağımlılık yapabildiği ve bağımlı olunan başka bir maddenin etkisini artırmak ya da onun yerine kullanılmak amacıyla suistimal edilebileceği belirtilmiştir. Lilika kullanımı bu nedenle bağımlılık tedavisi yapan kurumların da gündemindedir. Kötüye kullanım ya da bırakma konusunda destek arayanlar Yeşilay Danışmanlık Merkezi’nin (YEDAM) 115 numaralı hattını arayabilir.

Hukuki açıdan

Türk hukukunda bir maddenin “uyuşturucu” sayılması için TCK 188/4’te adıyla sayılması, 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun kapsamındaki listelerde, 1961 Tek Sözleşmesi’nin cetvellerinde ya da bu kanunlara dayanılarak çıkarılan kararlarda yer alması gerekir. Pregabalin bu listelerin hiçbirinde yoktur. Yargıtay 10. Ceza Dairesi bunu kararlarında açıkça tespit etmektedir.

Pregabalinin ceza hukukuna girdiği kapı, TCK 188’in altıncı fıkrasıdır. Bu fıkra, uyuşturucu sayılmayan ama reçeteye bağlı olarak satılan ve uyuşturucu etkisi doğuran maddeler için ticaret hükümlerini genişletir. Kısacası lilika hukuken uyuşturucu değildir, ancak ticareti uyuşturucu ticareti gibi cezalandırılır.

Lyrica Yeşil Reçete mi, Kırmızı Reçete mi?

Lyrica ve diğer pregabalinli ilaçlar yeşil reçeteye tabidir, kırmızı reçeteye değil. Yargıtay kararlarına geçen resmi belgelere göre süreç iki aşamada gelişmiştir:

İlk aşamadaki bilgi Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/8458 E. sayılı kararında aktarılan Adli Tıp raporu ve TİTCK yazısından, ikinci aşamadaki tarih ise Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2024/4284 E. sayılı kararında aktarılan Adli Tıp Kurumu mütalaasından alınmıştır. Ceza hukuku açısından önemli olan reçetenin rengi değildir. Önemli olan satışın reçeteye bağlı olmasıdır. Bu şart 2019’dan önce de vardı.

TCK 188/6 Nedir? Lilika Hangi Şartlarla Bu Maddeye Girer?

Maddeye göre ele geçirilen hapların 188/6 kapsamında sayılabilmesi için iki şartın birlikte bulunması gerekir:

• Resmi izin veya reçete şartı: Maddenin üretimi resmi izne ya da satışı hekim reçetesine bağlı olmalıdır. Pregabalin için bu şart yeşil reçete uygulamasıyla karşılanır.
• Uyuşturucu etkisi şartı: Maddenin uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğurduğu tespit edilmelidir. Bu tespiti mahkeme kendi bilgisiyle yapamaz. Uygulamada Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu’ndan rapor alınır.

Bu iki şartın yanında, fiilin 188’in önceki fıkralarında sayılan hareketlerden biri olması gerekir. Bunlar imal, ithal, ihraç, satma, satışa arz etme, başkasına verme, sevk etme, nakletme, depolama ve ticaret amacıyla satın alma, kabul etme ya da bulundurmadır. 188/6 bu fıkralara atıf yapar. Kullanmak için bulundurmayı düzenleyen TCK 191’e ise atıf yapmaz. Bir sonraki başlıktaki sonuç da buradan çıkar.

Lilika Kullanmak veya Reçetesiz Bulundurmak Suç mu?

Hayır. Reçetesiz de olsa lilikayı kendi kullanımı için bulunduran veya kullanan kişinin eylemi, Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin kararlarına göre suç oluşturmaz. Dairenin gerekçesi şudur:

• TCK 191, yalnızca “uyuşturucu veya uyarıcı madde” için konulmuş bir suçtur. Pregabalin ise kanunlardaki ve sözleşmelerdeki uyuşturucu listelerinde yer almaz.
• 188/6, yalnızca 188’in önceki fıkralarına, yani ticaret hükümlerine atıf yapar. 191’e atıf yoktur. Daire bu nedenle “188/6’ya konu maddelerin 191’in konusu olmadığını” belirtmiştir.
• Adli Tıp raporunda uyuşturucu etkisi doğurduğu belirlense bile pregabalin sadece ticaret suçunun konusu olabilir. Kullanmak amacıyla bulundurulması suç oluşturmaz.

Daire bu görüşünü birbirinden bağımsız üç kararda aynı sözlerle uygulamıştır. Üçünde de yerel mahkemenin verdiği hapis cezası, Adalet Bakanlığı’nın istemiyle kanun yararına bozulmuş ve sanık doğrudan beraat ettirilmiştir:

İlk iki kararda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, aynı ilkeyi koyan daha eski bir karara da dayanmıştır: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2020/2404 E., 2021/4270 K., 05.04.2021. Yani bu görüş en az 2021’den beri dairenin yerleşik uygulamasıdır.

Lilika Satmanın ve Başkasına Vermenin Cezası

Lilikayı reçetesiz satmak, satışa sunmak, başkasına vermek, başka bir yere götürmek, depolamak ya da bunları yapmak amacıyla satın almak veya bulundurmak TCK 188/3 ve 188/6 kapsamında uyuşturucu ticareti suçudur. Ceza şöyle hesaplanır:

Son sütundaki rakamlar, mahkemenin 188/6 indirimini en yüksek oranda (yarı) uyguladığı varsayımına göre hesaplanmıştır. Kanun “yarısına kadar” demektedir. Mahkeme daha az indirim yapabilir ve yaptığı oranı gerekçelendirmek zorundadır. İnternette sık rastlanan “ceza yarı yarıya iner” ifadesi bu nedenle yanlıştır.

“Arkadaşıma iki tane verdim” de ticarettir. TCK 188/3’teki “başkasına verme” hareketi için para alınması gerekmez. Birlikte kullanılan ortamda bir kapsülü arkadaşına uzatan kişi, teorik olarak ticaret suçunun failidir. Pregabalin dosyalarında kullanıcıları en çok şaşırtan nokta budur. “Hapın yasak olduğunu bilmiyordum” savunması da genellikle sonuç vermez. Ankara BAM 18. Ceza Dairesi’nin yukarıdaki kararında, ilacı daha önce reçeteyle kullandığını ve uyuşturucu sayıldığını bilmediğini söyleyen sanık mahkum edilmiştir.

Örnek ceza hesabı

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/8458 E., 2024/5393 K. sayılı kararındaki hesap, 188/6’nın nasıl işlediğini iyi gösterir. Olayda bir eczacının eczanesindeki 20 kutu Lyrica 300 mg’ı reçetesiz olarak 2.400 TL’ye sattığı kabul edilmiştir:

Sağlık mesleği mensubu olmayan ve hakkında artırım nedeni bulunmayan biri için hesap şöyledir: 10 yıl → 5 yıl → 4 yıl 2 ay hapis. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi’nin 2023/1339 E., 2024/924 K. sayılı kararında, takip sırasında bir kişiye 6 adet Lyrica’yı 90 TL’ye sattığı kabul edilen sanığa tam olarak bu ceza verilmiştir. Sanık soruşturmada samimi ikrarıyla suçun ortaya çıkmasına yardım ederse TCK 192/3’teki etkin pişmanlık indirimi de uygulanır. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesi’nin 2019/1530 E., 2020/400 K. sayılı kararında 14 adet Gerica’yı 120 TL’ye satan sanığın cezası şöyle hesaplanmıştır: 10 yıl → 188/6 ile 5 yıl → 192/3 ile 2 yıl 6 ay → TCK 62 ile 2 yıl 1 ay hapis. Bu en lehe senaryoda bile ceza 2 yılın üzerinde kaldığı için kural olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve erteleme uygulanamaz; aynı kararda da bu nedenle HAGB ve erteleme reddedilmiştir. Konu hakkında ayrıntılı bilgi için HAGB nedir yazımıza, verilen cezanın cezaevinde ne kadar yatılacağını görmek için infaz ve yatar hesaplama aracımıza bakabilirsiniz. TCK 192’deki etkin pişmanlık indirimi, nitelikli haller ve ticaret suçunun diğer ayrıntıları uyuşturucu madde ticareti suçu (TCK 188) yazımızda anlatılmıştır.

Ticaret mi, Kullanım mı? Yargıtay’ın Baktığı Ölçütler

Lilika dosyalarındaki asıl mücadele, eylemin “kullanmak için bulundurma” mı yoksa “ticaret” mi olduğudur. Birincisinde beraat, ikincisinde yıllarca hapis söz konusudur. Pregabalin için Yargıtay’ın belirlediği sayısal bir “kişisel kullanım sınırı” yoktur. Mahkeme dosyadaki delilleri birlikte değerlendirir:

Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2024/4623 E. sayılı kararı bu açıdan önemlidir. Sanıktan 84 Galara ve 4 Lyrica, yani toplam 88 kapsül ele geçmiştir. Yerel mahkeme ticaret suçunu sabit görmemiş, ancak eylemi 191’e çevirip ceza vermiştir. Yargıtay ise ticareti somut bir olgu olarak gösteren kesin delil bulunmadığını, 191’in de uygulanamayacağını belirterek beraate hükmetmiştir. Yalnızca hap sayısının fazla olması ticaret için yeterli görülmemiştir. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi’nin 2022/1297 E., 2023/1654 K. sayılı 29.09.2023 tarihli kararı da aynı yöndedir. Aracının ön konsolunda 17 blister içinde 237 pregabalin kapsülüyle yakalanan sanık, İzmir’den Sivas’a iki aylığına geldiğini, hapları kaldığı akrabasının evinde bulunmasın diye yanında taşıdığını söylemişti. Kanında pregabalin çıkmış, kaldığı evde yapılan aramada başka bir şey bulunmamıştı. Daire, günde 3–4 kapsüllük kullanım ile iki aylık kalış süresi birlikte düşünüldüğünde miktarın savunmayla açıklanabildiğini, ticari amaca ilişkin bir delil bulunmadığını ve şüpheden sanığın yararlanması gerektiğini belirterek beraat yerine mahkumiyet kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur. Bu karar savunma için bir yöntem gösterir: Ele geçen hap sayısı tek başına değil, kişinin günlük kullanımı ve hapları ne kadar süreye yetecek şekilde yanında taşıdığıyla birlikte hesaplanmalıdır. Buna karşılık satış tanığı, takip tutanağı veya yazışma bulunan dosyalarda az sayıda kapsül de ticaret mahkumiyetine dayanak yapılabilmektedir. Ankara BAM 3. Ceza Dairesi’nin kararında sanığın üzerinde hiç hap çıkmamıştır. Mahkumiyet; fiziki takip tutanağına, alıcının “6 tanesini 90 TL’ye aldım” beyanına, fotoğraftan teşhise ve olayı izleyen polis tanığının duruşmadaki anlatımına dayanmıştır.

Ele Geçen Haplar İçin Adli Tıp Raporu Şartı

188/6’nın ikinci şartı olan “uyuşturucu etkisi” her dosyada ayrıca ispatlanmalıdır. Uygulamada kolluk laboratuvarı (KPL) yalnızca hapın içinde pregabalin bulunduğunu tespit eder. Bu maddenin uyuşturucu etkisi doğurup doğurmadığı konusundaki görüşü ise Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu verir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2025/8977 E., 2026/321 K. sayılı 14.01.2026 tarihli kararı bu şartın uygulamadaki önemini gösterir. Dosyada altı adet Lyrica 300 mg için Adli Tıp raporu alınmamıştı. Bölge adliye mahkemesi bu eksikliği görerek iki şeyin yapılması gerektiğine hükmetti. Birincisi, hapların uyuşturucu etkisi doğurup doğurmadığı konusunda Adli Tıp 5. İhtisas Kurulu’ndan rapor alınmasıydı. İkincisi, satışın reçeteye bağlı olup olmadığının Sağlık Bakanlığı’na sorulmasıydı. Bölge adliye mahkemesi bunun için yerel mahkemenin kararını “eksik araştırma” gerekçesiyle bozdu. Yargıtay ise bu bozmayı usulden hükümsüz saydı. 7571 sayılı Kanun’la değişen CMK 280/1-e ve Ceza Genel Kurulu’nun 2024/6-490 E., 2025/197 K. sayılı kararına göre bölge adliye mahkemesi, esasa ilişkin eksiklikleri bozma sebebi yapamaz, bunları kendisi tamamlamalıdır. Kararın mesajı, raporun gereksiz olduğu değildir. Eksik araştırmayı bölge adliye mahkemesinin kendisinin gidermesi gerektiğidir.

Raporun neden bu kadar önemli olduğunu Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi’nin 2022/1734 E., 2023/1405 K. sayılı kararı da gösterir. Bu dosyada 14 kapsül için yalnızca kriminal polis laboratuvarı raporu vardı. Raporda hapların pregabalin içerdiği belirtilmişti. Daire, Adli Tıp 5. İhtisas Kurulu’ndan uyuşturucu etkisi konusunda rapor alınmadan ve reçete şartı Sağlık Bakanlığı’na sorulmadan kurulan mahkumiyeti bozdu. Bugün aynı eksiklik istinafta görülürse, 10. Ceza Dairesi’nin yukarıdaki kararı gereği bölge adliye mahkemesi raporu kendisi almalı ve sonucuna göre hüküm kurmalıdır.

Lyrica İdrarda veya Kanda Çıkarsa Ceza Alır mıyım?

Hayır, yalnız bu nedenle ceza almazsınız. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2023/13343 E., 2024/19525 K. sayılı kararındaki olayda kişinin üzerinde hiçbir hap bulunmamıştı. Adli Tıp Kurumu İzmir Kimya İhtisas Dairesi’nin incelemesinde ise kan ve idrarında pregabalin tespit edilmişti. Yerel mahkeme bu rapora dayanarak 191’den 2 yıl hapis ve tekerrür hükmetmişti. Yargıtay, pregabalinin uyuşturucu listelerinde yer almadığını ve kullanılmasının suç oluşturmadığını belirterek kararı kanun yararına bozdu ve kişiyi beraat ettirdi.

Aynı ilke, başka bir uyuşturucu suçundan kamu davasının açılmasının ertelenmesi (denetimli serbestlik) kararı almış kişiler için de uygulanmaktadır. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesi’nin 2024/1083 E., 2024/812 K. sayılı kararındaki olayda denetimli serbestlik altındaki kişinin idrar testinde uyuşturucu bulunmamış, yalnızca pregabalin çıkmıştı. Hastane bunu “kullanmaya devam ediyor” diye bildirmiş, erteleme kaldırılmış ve kişi 191’den 2 yıl 1 ay hapis almıştı. Daire, pregabalin kullanmanın suç olmadığını, bu nedenle ihlal bulunmadığını belirterek hükmü bozdu. Pregabalin kullanmaması gerektiği konusunda kişinin ayrıca uyarıldığı da ispatlanamamıştı. Pregabalinin tedavi amacıyla reçete edildiği durumlarda reçete veya sağlık raporu denetimli serbestlik müdürlüğüne mutlaka bildirilmelidir. Uyuşturucu kullanma suçunun ve denetimli serbestlik sürecinin ayrıntıları için uyuşturucu kullanma ve bulundurma suçu (TCK 191) yazımıza bakabilirsiniz.

Lyrica Etkisinde Araç Kullanmak

Pregabalin uyuşturucu sayılmadığı için, “uyuşturucu madde etkisinde araç kullanma” başlığı altında otomatik bir yaptırım doğmaz. Ancak TCK 179/3, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle “ya da başka bir nedenle” emniyetli şekilde araç kullanamayacak halde araç kullanan kişiyi cezalandırır. İlacın baş dönmesi ve uyku hali gibi etkileri nedeniyle aracı güvenli kullanamayacak durumda olan sürücü bu madde kapsamında yargılanabilir. Bir kaza olursa taksirli suçlardaki kusur değerlendirmesinde de bu durum aleyhe sonuç doğurur.

Lilika Dosyalarında Kararlar: Özet Tablo

Bu yazıda kullandığımız Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi kararlarının tamamı büromuzca tam metinden incelenmiştir:

Yargıtay kararlarına ilişkin diğer değerlendirmelerimiz için Yargıtay kararları sayfamıza bakabilirsiniz.

Lilika Soruşturmasında Ne Yapılmalı?

Lilika dosyalarında sonucu çoğu zaman ilk 24 saatte yapılanlar belirler. Kişinin “kullanıcı” mı yoksa “satıcı” mı sayılacağı, ilk ifadede söylenenlerle ve telefonun nasıl incelendiğiyle şekillenir.

• İfade vermeden önce avukatla görüşün. Susma hakkınız vardır. “Arkadaşa verecektim”, “birlikte alıyoruz” gibi masum görünen cümleler, 188/3’teki “başkasına verme” ve “ticaret için bulundurma” hareketlerinin itirafı gibi okunabilir.
• Reçete, sağlık raporu ve tedavi geçmişini belgeleyin. Kendi adınıza yazılmış bir reçete varsa e-Nabız veya eczane kaydıyla birlikte dosyaya sunun. Başkasının (örneğin bir yakınınızın) ilacını taşıyorsanız reçete sahibini ve aranızdaki ilişkiyi gösteren belgeleri hazırlayın.
• Adli Tıp raporunu takip edin. Haplar için ayrı bir Adli Tıp 5. İhtisas Kurulu raporu alınıp alınmadığını, raporda uyuşturucu etkisi yönünde somut bir tespit bulunup bulunmadığını kontrol edin. Yalnızca kriminal (KPL) raporu yeterli değildir.
• Vasfa dikkat edin. İddianame 191’den düzenlenmişse Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin içtihadı gereği beraat talep edilmelidir. 188/6’dan düzenlenmişse ticareti gösteren somut delil olup olmadığı tartışılmalıdır.
• Tutuklama riskini hafife almayın. Uyuşturucu ticareti (TCK 188) CMK 100/3’teki katalog suçlar arasındadır. Bu nedenle 188/6 iddiası olan dosyalarda tutuklama talebi gelebilir. Az miktardaki ve somut satış delili bulunmayan dosyalarda adli kontrol tedbirinin yeterli olduğu savunulmalıdır. Tutuklama kararı verilirse itiraz yolu için tutuklama nedenleri ve tutukluluğa itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Lilika ve Lyrica Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık veya tıbbi tavsiye yerine geçmez. Pregabalin dosyalarında sonuç; ele geçen miktara, Adli Tıp raporuna, telefon ve tanık delillerine ve dosyanın hangi aşamada olduğuna göre değişir. Somut durumunuz için bir avukattan, ilacın kullanımıyla ilgili sorularınız için hekiminizden destek almanızı öneririz.

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 2, 62, 179, 188, 191, 192 (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 100, 150, 223, 231, 280, 309 (mevzuat.gov.tr)
• 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun; 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun; 1961 tarihli Uyuşturucu Maddelere Dair Tek Sözleşme
• 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025), m. 25
• Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Regapen Kısa Ürün Bilgisi (titck.gov.tr)
• Yargıtay kararları: metinde ve karar tablosunda esas ve karar numaralarıyla (Yargıtay Karar Arama)