Kasten öldürmeye teşebbüs cezası kaç yıl – 10-18 yıl (2025 sonrası), 9-15 yıl (öncesi), kast ayrımı
CEZA HUKUKU · KASTEN ÖLDÜRME

Kasten Öldürmeye Teşebbüs Suçu ve Cezası

Kasten öldürmeye teşebbüs cezası kaç yıl? 4 Haziran 2025 öncesi ve sonrası ceza aralıkları, hesaplama, öldürme kastı ile yaralama kastı ayrımı, tutuklama, görevli mahkeme, infaz ve Yargıtay kararları.

⚖ Av. Hakan Tuzcuoğlu · Av. Sabriye TuzcuoğluKocaeli BarosuGüncelleme: 15.11.2026

Kasten öldürmeye teşebbüs, kişiyi öldürmek kastıyla elverişli hareketlere doğrudan başlayıp da elinde olmayan nedenlerle ölüm sonucunu gerçekleştirememektir. Ceza TCK 81 ile 35. maddenin birlikte okunmasıyla belirlenir ve 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen fiillerde 10 ile 18 yıl, nitelikli hallerde 14 ile 21 yıl hapistir. Bu tarihten önceki fiillerde ise 9 ile 15 yıl ve 13 ile 20 yıl uygulanır. Aramalarda bu iki aralık sıklıkla birbirine karıştırılıyor. Bu yazıda cezayı, hesaplama yöntemini, öldürme kastı ile yaralama kastı arasındaki sınırı, tutuklamayı, görevli mahkemeyi, infazı ve Yargıtay’ın bu konudaki yaklaşımını güncel mevzuata göre anlatıyoruz.

Kısa cevap: Kasten öldürmeye teşebbüs suçunun cezası TCK 35/2 ile belirlenir. Basit kasten öldürmeye (TCK 81) teşebbüste, müebbet hapis yerine 10 yıldan 18 yıla kadar; nitelikli hale (TCK 82) teşebbüste, ağırlaştırılmış müebbet yerine 14 yıldan 21 yıla kadar hapis verilir. Bu aralıklar 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen fiiller içindir; daha önce işlenen fiillerde 9-15 ve 13-20 yıl uygulanır (7550 sayılı Kanun, TCK 7/2). Hakim, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre bu aralıkta ceza belirler. Suç şikayete bağlı değildir, uzlaştırma kapsamında değildir, ağır ceza mahkemesinde görülür ve tutuklama kataloğundadır (CMK 100/3). Hapis cezası adli para cezasına çevrilmez, HAGB ve erteleme uygulanmaz. Hükümlü, cezanın üçte ikisini infaz kurumunda çektiğinde koşullu salıverilmeden yararlanabilir (5275 sayılı Kanun m. 107/2).

Kasten Öldürmeye Teşebbüs Nedir? (TCK 81 ve 35)

Kasten öldürmeye teşebbüs ayrı bir suç tipi değildir. TCK 81’deki kasten öldürme suçu, ölüm sonucu gerçekleşmediği için teşebbüs aşamasında kalmıştır ve ceza TCK 35’in özel kuralına göre belirlenir. Bu yüzden suç hem 81 hem 35 üzerinden anılır: “TCK 81/1, 35/2”.

TCK m. 35/1: Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur.

TCK m. 81/1: Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

Teşebbüsün oluşması için dört şart birlikte aranır:

  • Öldürme kastı: Fail ölüm sonucunu bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Kast yoksa fiil kasten yaralama (TCK 86) olur. Bu ayrım yazının en önemli bölümlerinden birinde ayrıca anlatılıyor.
  • Elverişli hareket: Kullanılan araç ve yöntem, somut olayda ölüm sonucunu doğurmaya elverişli olmalıdır.
  • Doğrudan icraya başlama: Hazırlık hareketleri teşebbüs sayılmaz; fail öldürme fiilinin icra hareketlerine başlamış olmalıdır. Silahı alıp yola çıkmak hazırlıktır, hedefe doğrultup ateş etmek icradır.
  • Elinde olmayan nedenle tamamlayamama: Ölüm sonucu failin iradesi dışındaki bir nedenle gerçekleşmemiştir: atışın isabet etmemesi, mağdurun kaçması, araya birinin girmesi, tıbbi müdahale gibi. Fail kendi iradesiyle vazgeçerse teşebbüsten değil, TCK 36’ya göre değerlendirilir.

Taksirle işlenen suçlara teşebbüs olmaz, çünkü teşebbüs “işlemeyi kastettiği bir suçu” tamamlayamamayı gerektirir (TCK 35/1). Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi (TCK 83) hali de, bu yazının konusu olan icrai teşebbüsten ayrıdır.

Kasten Öldürmeye Teşebbüs Cezası Kaç Yıl? (2026)

TCK 35/2’ye göre teşebbüs halinde fail, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine 14 yıldan 21 yıla, müebbet hapis cezası yerine 10 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu aralıkları 4 Haziran 2025’te Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun getirmiştir; kanunun 8. maddesi 35/2’deki eski “onüç yıldan yirmi yıla” ibaresini “ondört yıldan yirmibir yıla”, “dokuz yıldan onbeş yıla” ibaresini “on yıldan onsekiz yıla” olarak değiştirmiştir.

Suç Suç tarihi 4 Haziran 2025 ve sonrası Suç tarihi 4 Haziran 2025’ten önce
Basit kasten öldürmeye teşebbüs (TCK 81/1, 35/2) 10 – 18 yıl hapis 9 – 15 yıl hapis
Nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs (TCK 82, 35/2) 14 – 21 yıl hapis 13 – 20 yıl hapis

Hangi aralığın uygulanacağı, kural olarak suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Yeni aralık eskisinden ağır olduğu için, 4 Haziran 2025’ten önce işlenen fiillerde eski aralık sanık lehine uygulanır (TCK 7/2). Yargıtay kararlarında da bu yüzden hem 9-15 hem 10-18 rakamlarını görürsünüz; kararın yazıldığı tarih değil, olayın tarihi belirleyicidir. Ölümle sonuçlanan kasten öldürmenin cezası, hesaplama örnekleri ve infazı için adam öldürme cezası yazımıza bakabilirsiniz.

TCK 82’deki nitelikli haller şunlardır: tasarlayarak, canavarca hisle veya eziyet çektirerek, yangın, su baskını veya bombalama gibi araçlarla, üstsoy, altsoy, eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı, çocuğa veya kendini savunamayacak kişiye karşı, kadına karşı, kamu görevi nedeniyle, bir suçu gizlemek veya yakalanmamak amacıyla, bir suçu işleyememekten duyulan infialle, kan gütme veya töre saikiyle işlenmesi. Bu hallerden biri varsa teşebbüs cezası 14-21 yıldır.

Adli para cezası, erteleme veya HAGB bu cezalar için kural olarak mümkün değildir; ayrıntısı aşağıda anlatılıyor. Teşebbüsün genel kuralları, indirim oranının nasıl belirlendiği ve hangi suçlarda teşebbüs olmadığı için TCK 35 suça teşebbüs yazımıza, madde metni için TCK tam metin sayfamızdaki 35. maddeye bakabilirsiniz.

Değerlendirmemiz

Yazının başlığında rakam arayan bir okur için en kritik nokta şudur: Sonuç “10-18” ya da “9-15” değil, olayın tarihine bağlıdır. 3 Haziran 2025’te işlenen bir fiil için 9 yıl asgari sınırdır; 4 Haziran 2025’te işlenen aynı fiil için 10 yıl. Savunmada suç tarihinin, gözaltı veya olay saatinin ve gerekirse “suçun hangi tarihte tamamlandığının” bu yüzden açıkça belirlenmesi gerekir. Kesintisiz ya da zincirleme niteliği tartışılan dosyalarda tarih meselesi ayrıca tartışma konusu olabilir.

Ceza Nasıl Hesaplanır? Örnek Hesaplar

Teşebbüs halinde hakim önce temel cezayı belirler, ardından teşebbüs hükmünü uygular. TCK 35’in gerekçesi, cezanın belirlenmesinde “eksik teşebbüs” ile “tam teşebbüs” ayrımının değil, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığının esas alınacağını açıkça söyler. Yani ceza, failin kaç el ateş edebileceğine ya da tüm icra hareketlerini bitirip bitirmediğine göre değil, mağdurun maruz kaldığı zarar ve tehlikeye göre aralıkta konumlandırılır. Ağır ve yaşamsal yaralanma, aralıkta yukarıya; hafif yaralanma veya hiç yaralanma olmaması, aşağıya yaklaştırır.

Dosyalarda hesaplama genellikle şu sırayla yapılır:

1. TCK 35/2’deki aralıktan, zarar ve tehlikenin ağırlığına göre bir ceza belirlenir (TCK 61’deki ölçütler de gözetilir). 2. Haksız tahrik varsa TCK 29’a göre, bu cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir. 3. Takdiri indirim nedeni varsa TCK 62’ye göre cezanın altıda birine kadarı indirilir. 4. Mükerrirlik, yardım etme (TCK 39) gibi hükümler ayrıca uygulanır.

Aşağıdaki örnekler, bu sıranın nasıl işlediğini göstermek içindir; gerçek bir dosyanın sonucunu göstermez.

Örnek Hesap Sonuç
Basit teşebbüs, suç tarihi 4 Haziran 2025 sonrası, alt sınırdan belirlenmiş 10 yıl → haksız tahrik 1/4 → 7 yıl 6 ay → takdiri indirim 1/6 6 yıl 3 ay
Basit teşebbüs, suç tarihi 4 Haziran 2025 sonrası, aralığın ortası 14 yıl → takdiri indirim 1/6 11 yıl 8 ay
Basit teşebbüs, suç tarihi 4 Haziran 2025 öncesi, alt sınırdan belirlenmiş 9 yıl → haksız tahrik 1/4 → 6 yıl 9 ay → takdiri indirim 1/6 5 yıl 7 ay 15 gün
Nitelikli teşebbüs, suç tarihi 4 Haziran 2025 sonrası, alt sınırdan belirlenmiş 14 yıl → takdiri indirim 1/6 11 yıl 8 ay

Ceza Genel Kurulu, 17.12.2025 tarihli kararında teşebbüs cezasının aralık içinde makul düzeyde belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Karara konu olayda sanık, mağduru sırt, batın ve koltuk altı bölgelerinden üç kez bıçaklamış, mağdur hayati tehlike geçirmiş ve yoğun bakımda kalmıştır. Mahkemenin 9-15 yıl aralığında asgariye yakın bir ceza olan 10 yıl belirlemesi, Genel Kurulca “makul düzeyde” ceza tayin edilmesi gerektiği gerekçesiyle isabetsiz bulunmuştur (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.12.2025, E. 2025/312, K. 2025/587). Aynı kararda, teşebbüs cezasının belirlenmesinde TCK 35/2 ile 61’in birlikte uygulanması sırasında aynı olgulara iki kez dayanılmaması gerektiğine, yani mükerrer değerlendirme yasağına da dikkat çekilmiştir.

Değerlendirmemiz

Yargıtay uygulamasında teşebbüs cezası bakımından dikkate değer bir eğilim var: yaşamsal tehlike geçirilen dosyalarda ilk derece veya istinaf mahkemesinin alt sınıra yakın ceza vermesi, aleyhe kanun yolu başvurusu yoksa “eleştiri” ile geçilebiliyor; savcı veya katılan temyiz ettiğinde ise “eksik ceza” gerekçesiyle bozma sebebi olabiliyor. Bu nedenle sanık müdafii için “alt sınıra yakın ceza” hedefi, katılan tarafın veya savcılığın kanun yoluna gittiği dosyalarda gerçekçi olmayabilir. Savunmanın asıl ağırlığı bu yüzden çoğu zaman cezanın miktarında değil, fiilin kasten öldürmeye teşebbüs değil kasten yaralama olduğunun kabulünde toplanıyor.

Öldürme Kastı mı, Yaralama Kastı mı?

Kasten öldürmeye teşebbüs ile kasten yaralama maddi unsurlar bakımından aynıdır: ikisinde de mağdura yönelik bir saldırı vardır ve mağdur yaralanmıştır. Aradaki fark, failin kastının öldürmeye mi, yoksa yaralamaya mı yönelik olduğudur. Kast failin iç dünyasına ait olduğu için, Yargıtay bunu failin dış dünyaya yansıyan davranışlarından, yani olaydan önceki, olay sırasındaki ve olaydan sonraki davranışlarından çıkarır.

Yargıtay’ın kullandığı ölçütler

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.07.2008 tarihli 2008/1-88 Esas, 2008/184 Karar sayılı kararına dayanan istikrarlı içtihada göre, öldürme kastının varlığı şu ölçütlere bakılarak belirlenir:

  • Fail ile mağdur arasında olay öncesine dayalı, öldürmeyi gerektirir bir husumet bulunup bulunmadığı,
  • Olayda kullanılan aracın öldürmeye elverişli olup olmadığı,
  • Mağdurdaki darbe veya atış sayısı ve şiddeti,
  • Darbelerin vurulduğu bölgenin hayati önem taşıyıp taşımadığı,
  • Failin fiiline kendiliğinden mi, yoksa engel bir sebepten dolayı mı son verdiği,
  • Failin olay sonrası mağdura yönelik davranışları.

Dairelerin kararlarına yansıyan ek ölçütler de var: mağdurun vücudunda oluşan yaraların yerleri ile nitelik ve niceliği, failin hedef seçme imkanının bulunup bulunmadığı, olayın akışı ve sebebi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, bu ölçütlerin hepsinin aynı olayda bir arada gerçekleşmesinin gerekmediğini, her olayın kendi özelliklerine göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtir. Aynı kararda hakimin, öldürme kastıyla hareket edildiğinden tereddüt ettiği hallerde “şüpheden sanık yararlanır” ilkesini gözetip kasten yaralama veya tehdit hükümlerini uygulaması gerektiği ayrıca vurgulanmıştır (Yargıtay 1. CD, 22.03.2023, E. 2022/11760, K. 2023/1240). Bu kararda, kız kardeşiyle konuşma yüzünden çıkan sözlü tartışmada katılanın karnına iki kez bıçak saplayan sanığın eylemi, suçu işleme şekli, aletin niteliği, darbe sayısı ve yaraların yerleri birlikte değerlendirilerek öldürmeye yönelik kabul edilmiş ve hüküm onanmıştır.

Uygulamada

Uygulamada kasten öldürmeye teşebbüs dosyalarında asıl tartışma çoğu zaman ceza miktarında değil, kastın ne olduğunda çıkıyor. Soruşturma evresinde iddianame kasten yaralama (silahla veya bıçakla, hayati tehlike raporuyla birlikte 86/3-e ve 87) üzerinden düzenlenebiliyor; asliye ceza mahkemesi ya da savcı sonradan eylemin öldürmeye teşebbüs olabileceğini değerlendirip görevsizlik kararı veriyor ve dosya ağır ceza mahkemesine gidiyor. Bu tür dosyalarda hayati tehlike raporu, mağdurda yaşamsal bölgeye isabet ve aletin niteliği dosyanın kaderini belirliyor.

Çok el ateş edilen, hayati bölgeye isabet eden, organ kaybı bulunan ve telefon yazışmalarından niyetin anlaşıldığı dosyalarda mahkemeler öldürme kastını kabul etmeye daha yatkın oluyor; bu durumda savcılığın yaralama yönündeki mütalaasına rağmen mahkemenin teşebbüs üzerinden hüküm kurduğu dosyalar da var. Buna karşılık kavga ortamında, öldürmeyi gerektirecek bir husumet olmadan, tek yaşamsal yara bulunan ve failin engel bir hal olmaksızın eylemi bıraktığı bıçaklı dosyalarda yaralama kastı kabul edilebiliyor. Bu halde bile hayati tehlike raporu cezayı hafifletmiyor: silahla yaralama ile yaşamı tehlikeye sokma birleşince alt sınır ciddi biçimde yükseliyor.

Birden fazla sanıklı dosyalarda yalnızca olay yerinde bulunmanın, mağduru tutmanın ya da araç sağlamanın hangi sıfatla (müşterek fail, yardım, beraat) değerlendirileceği ayrıca tartışma konusu oluyor; birlikte hareket eden sanıklar arasında kimin ne yaptığının tanık beyanlarıyla ayrı ayrı belirlenebilmesi, çoğu dosyada sonucu değiştiriyor.

Yargıtay Dairesinde kast tartışması: çoğunluk ve karşı oylar

Kast ayrımı, Yargıtay 1. Ceza Dairesinde bile oy birliğiyle çözülmeyen bir konudur ve karşı oylar bu tartışmanın nerede düğümlendiğini gösterir.

Bir bıçaklı olayda sanık, dolmuşta yer verme meselesiyle başlayan sözlü tartışma kavgaya dönüşünce mağdura iki kez bıçak saplamış, bunlardan biri hayati tehlikeye yol açmıştır. Daire, oy çokluğuyla hükmü onamış, öldürmeye teşebbüs kabulünü hukuka uygun bulmuştur. Karşı oyda ise sanık ile mağdurun birbirini tanımadığı, aralarında öldürmeyi gerektirecek bir husumet bulunmadığı, hayati tehlikeye neden olan darbenin kavga sırasında hedef gözetme imkanı bulunmayan bir anda gerçekleştiği, sanığın hayati bölgelere daha fazla saplama imkanı olduğu halde yalnızca iki kez vurduğu ve engel bir hal olmadığı halde fiile kendiliğinden son verdiği belirtilerek, kastın öldürmeye değil yaralamaya yönelik olduğu savunulmuştur. Karşı oy ayrıca, aletin öldürmeye elverişli olmasına ve failin bilemeyeceği hayati tehlike neticesine bakılarak fiili bir karine oluşturulduğunu ve bunun hukuka aykırı olduğunu söyler (Yargıtay 1. CD, 20.05.2026, E. 2025/5206, K. 2026/4096).

Bir başka dosyada sanık, av tüfeğiyle iki kişiye ateş etmiştir. Dairenin oy çokluğuyla onadığı hükümde sanığın eylemi kasten öldürmeye teşebbüs sayılmıştır. Karşı oyda, birkaç metre mesafeden atış yapan sanığın isteseydi hayati bölgelere ateş edebilecekken ısrarla bacak bölgesini hedef aldığı, yerdeki mağdurun yanına gelip ayağına ateş ettiği, hiçbir engelle karşılaşmadan eylemini kendisinin sonlandırdığı vurgulanarak, yaralama kastının kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıktığı savunulmuştur. Bu dosyanın seyri de kast sorununun nasıl gidip geldiğini gösterir: bölge adliye mahkemesi önce eylemi kasten yaralama olarak nitelemiş, Yargıtay bu hükmü “kasten öldürmeye teşebbüs yerine kasten yaralamadan hüküm kurulması” nedeniyle bozmuş, yeniden yargılamada teşebbüs üzerinden kurulan hüküm Daire çoğunluğunca onanmıştır (Yargıtay 1. CD, 28.10.2025, E. 2025/3416, K. 2025/7553).

Eleştirimiz

Yargıtay’ın kast ayrımı için kullandığı formül, ölçütlerin hepsinin birlikte gerçekleşmesini aramadığını söylerken, cümle kurulduğu haliyle tek bir ölçütün gerçekleşmesinin öldürme kastına, ölçütlerin çoğunun gerçekleşmesinin ise yaralama veya tehdit kastına işaret edebileceği gibi sezgiye ters bir okumaya da yer açıyor. Aynı formülün hemen ardından verilen örnek ise bıçakla birden fazla darbe ve önceye dayalı husumet bulunsa bile darbe hayati bölgeye gelmemişse yaralama kastından söz edilmesi gerektiğini belirtiyor. Yani ölçütler arasındaki ağırlık ilişkisi kararlarda açıkça kurulmuyor; hangi ölçütün hangi durumda belirleyici olduğu mahkemenin sezgisine bırakılıyor.

Daire kararlarının karşı oyları, uygulamada belirleyici hale gelen şeyin çoğu zaman hayati tehlike raporu ile aletin öldürmeye elverişli olması olduğunu, bu ikisinin ise failin kastını göstermeyen, daha çok sonucu gösteren veriler olduğunu söylüyor. Bu eleştiriyi yerinde buluyoruz. Hayati tehlike geçirilip geçirilmediği çoğu zaman tesadüfe, kan kaybına, hastaneye ulaşma süresine ve cerrahi müdahaleye bağlıdır; failin bilip isteyebileceği bir şey değildir. Kast, failin bilmesi ve istemesi gereken bir iç unsur olduğuna göre, sonuçtan kasta gidilmesi kast kavramıyla bağdaşmaz. Savunmanın, kast bakımından “tereddüt varsa yaralama” ilkesini ısrarla hatırlatması bu yüzden yerindedir.

Savunmada neye bakılır?

Kast tartışılan bir dosyada, savunma açısından genellikle şu noktaların delillerle ortaya konması gerekir:

  • Husumetin niteliği: Taraflar arasında öldürmeyi gerektirecek ölçüde bir husumet var mıydı, olay anlık bir tartışmadan mı doğdu?
  • Hedef ve bölge: Fail hayati bölgeyi mi hedef aldı, yoksa bacak, kol gibi bölgeleri mi? Kavga ortamında hedef gözetme imkanı var mıydı?
  • Darbe veya atış sayısı: Fail daha fazla saldırı imkanına sahip olduğu halde neden durdu? Engel bir hal var mıydı, yoksa kendiliğinden mi bıraktı?
  • Olay sonrası davranışlar: Fail mağdura yardım etti mi, kaçtı mı, silahı bırakıp mı gitti?
  • Adli rapor: Raporda “yaşamı tehlikeye sokan durum” ifadesi hangi gerekçeyle yazılmış? Hayati tehlike tek bir yaradan mı, birkaç yaranın toplamından mı kaynaklanıyor? Gerekirse rapora itiraz ve Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan görüş istemi.
  • Delil bütünlüğü: Kamera kayıtları, HTS ve baz kayıtları, tanık beyanları arasındaki çelişkiler, mağdurun soruşturma ve kovuşturma beyanlarındaki farklar.

Bıçakla ve Silahla Kasten Öldürmeye Teşebbüs

Bıçakla veya ateşli silahla işlenen fiillerde ceza aralığı değişmez; aralık yalnızca suçun basit mi nitelikli mi olduğuna ve suç tarihine göre belirlenir. Silah veya bıçak kullanılması, cezanın aralığını artırmaz, ama kastın ispatında ve cezanın aralık içinde belirlenmesinde ağırlık taşır: öldürmeye elverişli alet, darbe veya atış sayısı, mağdurda oluşan yaralanmanın ağırlığı hakimin takdir ettiği cezanın yerini belirler. Bu nedenle “bıçakla kasten adam öldürmeye teşebbüs cezası kaç yıl” sorusunun tek rakamlı bir cevabı yoktur; cevap, yukarıdaki aralıktır ve somut dosyada bu aralığın neresinden ceza belirleneceği zarar ve tehlikenin ağırlığına bağlıdır.

Ateşli silahla işlenen fiillerde ayrıca 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a muhalefet suçu (ruhsatsız silah taşıma, bulundurma) gündeme gelir; bu suçlar kasten öldürmeye teşebbüsle birlikte yargılanır ve cezalar ayrı ayrı belirlenir. Aynı olayda birden fazla kişiye ateş edilmişse, her mağdur bakımından ayrı bir teşebbüs suçunun oluşup oluşmayacağı da dosyanın somut durumuna göre değerlendirilir. Silahın çalışır halde olup olmadığı, ele geçip geçmediği ve hangi sanığın üzerinde bulunduğu, çok sanıklı dosyalarda sanıkların sorumluluğunu ayıran önemli bir veridir.

Kastın bıçak bakımından değerlendirilmesinde de aynı ölçütler uygulanır: tek ve hayati bölgeye gelen bir darbe ile birçok darbenin çeşitli bölgelere isabeti arasındaki fark, kavga ortamında hedef gözetme imkanı ve failin eylemi bırakma biçimi belirleyicidir. Yaralama kastı kabul edilirse fiil, silahla (bıçak dahil) kasten yaralama (TCK 86/3-e) ve hayati tehlike nedeniyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87/1-d) olarak değerlendirilir. Bu kombinasyonun cezası ayrıca aşağıda karşılaştırılıyor; ayrıntısı için TCK 87 yazımıza ve kasten yaralama suçu ve cezası sayfamıza bakabilirsiniz.

Eleştirimiz

Kast sorununun ne kadar belirleyici olduğu, iki ceza aralığı yan yana konunca görülüyor. Bıçakla veya silahla, yaşamı tehlikeye sokacak biçimde yaralama, kasten yaralama olarak kabul edildiğinde 86/3-e ve 87/1-d birlikte uygulanır ve 4 Haziran 2025’ten sonraki fiillerde ceza 6 yıldan 9 yıla kadardır (87/1: üçüncü fıkraya giren hallerde altı yıldan az olamaz). Aynı olay kasten öldürmeye teşebbüs sayıldığında ceza 10 yıldan 18 yıla kadar hapse çıkar; yani alt sınır 4 yıl, üst sınır 9 yıl artar.

Bu fark, vasıf tartışmasında hakime ve ilk derece mahkemelerine büyük bir sorumluluk yüklüyor. Failin kastını dış davranışlardan çıkarmak zorunda olan mahkemenin hatalı bir değerlendirmesi, sanığın alt sınırda en az 4 yıl daha fazla ceza almasına yol açabiliyor. Bu nedenle, savunma açısından kast ayrımı yalnızca bir hukuki nitelendirme meselesi değil, cezanın kaderini değiştiren bir sonuç meselesidir ve her aşamada, iddianameden istinaf dilekçesine kadar yeniden ele alınmalıdır.

Nitelikli Hale Teşebbüs: Tasarlayarak, Kadına, Eşe veya Çocuğa Karşı (TCK 82)

TCK 82’de sayılan nitelikli hallerden biri varsa, ölüm gerçekleşmese bile ceza ağırlaşır: ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine 14 ile 21 yıl (4 Haziran 2025 öncesi için 13-20 yıl). Uygulamada en sık karşılaşılan nitelikli haller şunlardır:

  • Tasarlayarak (82/1-a): Failin suçu önceden düşünüp planlaması, soğukkanlılıkla hazırlık yapması gerekir. Olayın ani gelişmesi, öfkeyle hareket edilmesi tasarlamayı kural olarak ortadan kaldırır. Planlamanın ispatı iddia makamına aittir; “önceden silah edinme” veya “mağduru bekleme” gibi olgular tek başına tasarlamayı kanıtlamaz, bunların bir karar sonucu hareket edildiğini göstermesi gerekir.
  • Eş, boşandığı eş, üstsoy, altsoy, kardeşe karşı (82/1-d): Aile içi şiddet dosyalarında sık görülür; ispatı resmi nüfus kaydıyla yapılır. Boşandığı eşe karşı işlenmesi de bu bentte yer alır.
  • Çocuğa veya kendini savunamayacak kişiye karşı (82/1-e) ve kadına karşı (82/1-f): Kadına karşı bent 7406 sayılı Kanunla eklenmiştir. Bentte yalnızca suçun “kadına karşı” işlenmesi aranır; kast ve diğer şartlar ise yine ispat edilmelidir.
  • Bir suçu gizlemek veya yakalanmamak amacıyla (82/1-h): Örneğin başka bir suçun tanığını ortadan kaldırmak için işlenen eylemlerde uygulanır.
  • Kan gütme veya töre saikiyle (82/1-j, k): Namus veya töre gerekçesiyle işlenen fiillerde uygulanır; saikin ispatı ayrıca aranır.

Nitelikli hal bir dosyada iddia edildiğinde, savunma bakımından ilk soru, o halin iddianamede gösterilip gösterilmediği ve delillerle ispatlanıp ispatlanmadığıdır. Nitelikli hal ispatlanamazsa suç basit teşebbüse döner ve alt sınır dört yıl düşer. Her bendin şartlarını ve Yargıtay’ın yorumunu TCK 82 nitelikli kasten öldürme yazımızda ayrıca anlattık. Mahkemenin, iddianamede yer almayan bir nitelikli hale ek savunma hakkı tanımadan dayanarak hüküm kurması ise bozma sebebidir.

Gönüllü Vazgeçme (TCK 36) ve Teşebbüsün Sınırları

Fail icra hareketlerinden gönüllü olarak vazgeçerse veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını ya da neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; ancak tamamlanmış olan kısım başlı başına bir suç oluşturuyorsa, yalnızca o suça ait ceza verilir (TCK 36). Öldürmeye teşebbüs bakımından bu, failin kendi iradesiyle atışı bırakması, silahı indirmesi ya da yaralıyı hastaneye taşıyarak ölümü önlemesi halinde söz konusu olabilir. Bu durumda öldürmeye teşebbüsten ceza verilmez, ancak o ana kadar gerçekleşen yaralama suçu ayrıca cezalandırılabilir.

Vazgeçmenin gönüllü olması aranır: Fail polisin geldiğini görüp, silahı tutukluk yaptığı için, mağdur kaçtığı için ya da kalabalık geldiği için durduysa, bu “elinde olmayan neden”dir ve teşebbüs tamamlanmıştır. Gönüllü vazgeçme iddiası, bu yüzden failin vazgeçme sırasındaki iç iradesini ve dış koşulları gösteren somut verilerle desteklenmelidir. Mağdurun hastaneye kendi imkanıyla veya failin yardımıyla götürülmesi, kameralar, tanık anlatımları ve failin olay sonrası davranışları bu açıdan önemlidir.

Haksız Tahrik, Meşru Savunma ve Takdiri İndirim

Haksız tahrik (TCK 29): Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kişiye indirim uygulanır: ağırlaştırılmış müebbet yerine 18-24 yıl, müebbet yerine 12-18 yıl, diğer hallerde cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir. Teşebbüs hükmü uygulandıktan sonra ortaya çıkan süreli hapis cezasında, bu son kural işler. Tahrikin oluşması için tahrik eden fiilin mağdurdan kaynaklanması, haksız olması ve failin bundan etkilenerek suçu işlemesi gerekir. Yargıtay, indirim oranının asgari ile makul oran arasında, haksız fiilin ağırlığıyla orantılı belirlenmesi gerektiğini, vahim olaylarda asgari orana başvurulmasının isabetsiz olduğunu belirtmektedir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.12.2025, E. 2025/312, K. 2025/587).

Meşru savunma (TCK 25) ve sınırın aşılması (TCK 27): Haksız bir saldırıdan kendini veya başkasını korumak için orantılı biçimde karşılık vermek, meşru savunma oluşturur ve cezai sorumluluğu ortadan kaldırır. Saldırı sona erdikten sonra ya da orantısız karşılık verildiğinde sınırın aşılması gündeme gelir; bu halde de cezada indirim yapılabilir. Kasten öldürmeye teşebbüs dosyalarında meşru savunma çoğu zaman, saldırının kimden başladığı, karşılıklı tutum ve aletin kime ait olduğu gibi olgularla tartışılır. Fiilin teşebbüs aşamasında kalması, meşru savunma değerlendirmesini ortadan kaldırmaz.

Takdiri indirim (TCK 62): Failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları ya da cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri göz önüne alınarak ceza altıda bire kadar indirilebilir. Failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şekli tutum ve davranışları dikkate alınmaz. Kasten öldürmede genel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur; pişmanlık ancak bu takdiri indirim sebebi olarak değerlendirilebilir.

18 Yaşından Küçükler: Suça Sürüklenen Çocuk

Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur. 12-15 yaş arasındaki çocuk, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabiliyorsa, cezalandırılır; 15-18 yaş arasındaki çocuk ise her durumda cezalandırılır. Teşebbüs halinde ceza, sırasıyla önce teşebbüs hükmüne (TCK 35/2), ardından yaş küçüklüğüne göre hesaplanır (TCK 61/5). Teşebbüs sonucunda bulunan süreli ceza, 12-15 yaş arasındaki çocuk için yarı oranında, 15-18 yaş arasındaki çocuk için üçte bir oranında indirilir (TCK 31/2, 31/3). Örneğin 15-18 yaş arasındaki bir çocuğa basit kasten öldürmeye teşebbüsten alt sınırdan verilen 10 yıl, yaş küçüklüğü nedeniyle 6 yıl 8 aya iner. Bu indirimlerde her fiil için verilecek ceza, 18 Ağustos 2026 ve sonrasındaki fiillerde 12-15 yaş için 9 yılı, 15-18 yaş için 15 yılı geçemez; daha önceki fiillerde bu üst sınırlar 7 ve 12 yıldır. Teşebbüs aşamasında kalmayıp ölümle sonuçlanan olaylarda ise müebbet yerine uygulanacak aralıklar ayrıca düzenlenmiştir; bunları adam öldürme cezası yazımızda anlattık.

Ağustos 2026’da 7593 sayılı Kanunla TCK 31’e eklenen dördüncü fıkra, kasten öldürme (TCK 81 ve 82) suçlarını işleyen 15-18 yaş arasındaki çocuklar bakımından, kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve daha önce kasıtlı suçtan hapis cezası alınmış olması gibi olgulardan biri veya birkaçı gözetilerek 31/3’teki indirimli aralığın uygulanmayabileceğini öngörüyor. Bu düzenlemenin teşebbüs halinde nasıl uygulanacağı, mahkeme kararlarıyla netleşecektir. Çocuk failli dosyalar çocuk mahkemesi sıfatıyla ağır ceza mahkemesinde görülür ve hesaplama ayrıca yapılır.

Tutuklama ve Adli Kontrol

Kasten öldürme (TCK 81, 82, 83) suçları, CMK 100/3’teki tutuklama kataloğunda yer alır. Katalog suçlarda, kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde tutuklama nedeni “var sayılabilir”; bu, tutuklamanın zorunlu olduğu anlamına gelmez. Hakim yine de tutuklamanın ölçülü olup olmadığını (CMK 100/1) ve adli kontrolün yeterli olup olmadığını değerlendirmek zorundadır. Teşebbüs aşamasında kalan öldürme suçu da uygulamada bu katalog kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu suçta tutuklamayı belirleyen unsurlar genellikle şunlardır: yaralamanın niteliği (hayati tehlike), kullanılan alet, fail ile mağdur arasındaki ilişki, mağdurun veya tanıkların baskı altında kalma ihtimali, failin yerleşik düzeni ve kaçma şüphesini gösteren somut olgular. Savunma tarafında tutuklamaya itiraz dilekçesinde bu olguların her biri tek tek ele alınmalı, özellikle kast tartışmasının tutuklamadaki “kuvvetli şüphe” ölçütüyle ilişkisi vurgulanmalıdır: kast belirsiz ise, ceza miktarının ve dolayısıyla “kaçma şüphesinin” dayanağı da belirsizdir. Tutuklulukta geçen süre cezaya mahsup edilir (TCK 63). Ayrıntı için katalog suçlar sayfamıza ve tutuklamaya itiraz dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

Görevli Mahkeme, Dava Süreci ve Zamanaşımı

Kasten öldürme suçu müebbet hapis cezasını gerektirdiği için, ceza kanunundaki cezaya göre görev ağır ceza mahkemesine aittir (5235 sayılı Kanun m. 12: ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar). Teşebbüs aşamasında kalan suçlar da bu görevin kapsamındadır.

Pratikte dosya çoğunlukla başka bir yoldan ağır cezaya ulaşır: Savcılık iddianameyi kasten yaralama olarak düzenleyip asliye ceza mahkemesine açar; mahkeme veya savcı eylemin öldürmeye teşebbüs niteliğinde olabileceğini değerlendirerek görevsizlik kararı verir. Böyle bir kararda dosya ağır ceza mahkemesine gönderilir. Görevsizlik kararına karşı itiraz yoluna gidilebilir; bu aşamada kast ölçütlerinin bu dosyada gerçekleşmediğinin açıkça ortaya konması ve vasfın yaralama olarak kalması savunmanın amacıdır. Aynı olayla ilgili dosyaların farklı mahkemelerde açıldığı hallerde birleştirme kararı da verilebilir. Yargılama, iddianamenin kabulü, tensip, duruşmalar, esas hakkında mütalaa ve savunma, hüküm aşamalarından oluşur; tutuklu dosyalarda süreç öncelikle yürütülür. Aşamalar için Yargıtay dosya aşamaları yazımıza bakabilirsiniz.

Zamanaşımı: Dava zamanaşımı süresi TCK 66/1’e göre cezanın üst sınırı esas alınarak belirlenir (TCK 66/4); teşebbüste süre, son hareketin yapıldığı günden başlar (TCK 66/6). Teşebbüs hükmüne göre belirlenen üst sınır esas alındığında, basit teşebbüste (üst sınır 18 yıl) 15 yıl, nitelikli teşebbüste (üst sınır 21 yıl) 20 yıl süre söz konusu olur. Kesinleşen mahkumiyetlerde ayrıca ceza zamanaşımı işler. Hesap dosyanın özelliklerine, kesen sebeplere ve çocuk failli hallerde yarı ve üçte iki indirimine göre değişebileceği için, somut dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.

Şikayet, Uzlaştırma, HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası

Şikayet ve uzlaştırma: Kasten öldürmeye teşebbüs şikayete bağlı bir suç değildir; savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma yapar ve mağdur şikayetinden vazgeçse bile dava devam eder. Uzlaştırma kapsamında da değildir. Eylem kasten yaralama olarak nitelendiğinde ise tablo değişebilir: temel kasten yaralama (86/1) uzlaştırma kapsamındadır, silahla veya nitelikli hallerle işlenen yaralama ve 87. madde kapsamındaki ağırlaşmış haller ise uzlaştırma dışında kalır. Bu ayrımın ayrıntısı kasten yaralama yazımızda anlatılıyor.

Adli para cezası: Kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir, ancak kısa süreli hapis cezası bir yıl veya daha az hapis cezasıdır. Teşebbüs cezası alt sınırı bile 10 yıl olduğu için bu suçta hapis cezası paraya çevrilmez.

HAGB ve erteleme: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231) ve hapis cezasının ertelenmesi (TCK 51), iki yıl veya daha az hapis cezası için uygulanabilir. Teşebbüs cezaları, haksız tahrik ve takdiri indirim sonrasında bile çoğu zaman iki yılı aşar; bu yüzden uygulamada HAGB ve erteleme bu suçta gündeme gelmez. HAGB nedir? yazımızda bu kurumun ayrıntısı anlatılıyor.

Yatar Ne Kadar? İnfaz ve Koşullu Salıverilme

5275 sayılı Kanun’un 107/2. maddesi, kasten öldürme suçlarından (TCK 81, 82 ve 83) süreli hapis cezasına mahkum olanlar için koşullu salıverilme oranını üçte iki olarak belirler. Teşebbüs aşamasında kalan suçta da verilen ceza süreli hapis olduğu için, hükümlü cezasının üçte ikisini infaz kurumunda iyi halli olarak çektiğinde koşullu salıverilmeden yararlanabilir. Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi, infaz kurumunda geçirmesi gereken süre kadardır, ancak hak ederek tahliye tarihini geçemez (107/6).

Mahkumiyet Koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre (2/3)
6 yıl 3 ay 4 yıl 2 ay
10 yıl 6 yıl 8 ay
11 yıl 8 ay 7 yıl 9 ay 10 gün
14 yıl 9 yıl 4 ay

Gerçek tahliye tarihi bu hesaptan farklı çıkabilir: tutuklulukta ve gözaltında geçen süre mahsup edilir, iyi hal kararı aranır, mükerrirlik halinde oranlar değişir (5275 m. 108), açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlik süreleri ise kasten öldürme suçlarında özel kurallara tabidir. Kendi dosyanız için hesaplamayı infaz ve yatar hesaplama aracımızda yapabilirsiniz; müebbet cezaların infazı için müebbet kaç yıl yatar? yazımız var.

Savunma, Kanun Yolu ve Dikkat Edilecek Noktalar

Kasten öldürmeye teşebbüs soruşturması veya davasıyla karşılaşan kişi için ilk adımlar şunlardır:

  • Müdafi ile ifade: İfade vermeden önce müdafi ile görüşmek, ilk ifadenin dosyanın kaderini belirlediği bu suçta çok önemlidir. Müdafisiz alınan ifade tek başına hükme esas alınamaz.
  • Raporların incelenmesi: Adli tıp raporlarının, hastane epikrizlerinin ve olay yeri inceleme tutanaklarının eksiksiz alınması ve incelenmesi gerekir.
  • Kast delillerinin dosyaya girmesi: Kamera kayıtları, tanıklar, HTS ve baz kayıtları, telefon yazışmaları, olay öncesi ilişki bu dosyada kast tartışmasının ana maddesidir.
  • Vasıf itirazları: İddianamede, mütalaada ve görevsizlik kararında vasfın kasten yaralama olarak kalması yönündeki itirazlar her aşamada yinelenmelidir.
  • Tutukluluğun incelenmesi: Tutuklu dosyalarda periyodik incelemelerde yeni olguların sunulması, tutukluluk süresinin ve ölçülülüğün tartışılması gerekir.

Kanun yolu: Hükme karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılabilir. Bölge adliye mahkemesi kararı, hükmedilen ceza beş yılı aşıyorsa temyiz edilebilir (CMK 286/2-a); bu suçta cezalar genellikle bu sınırı aştığı için temyiz yolu da açıktır. Temyizde Yargıtay hem vasıf hem ceza miktarını denetler; yukarıda anlattığımız üzere, aleyhe kanun yolu başvurusu bulunan dosyalarda “eksik ceza” bozma sebebi olabilir.

Değerlendirmemiz

Kasten öldürmeye teşebbüs dosyalarında en değerli savunma, çoğu zaman ilk günden doğru kurulan savunmadır. Kast ölçütleri, daha soruşturma evresinde alınan ifadelerde ve toplanan delillerde belirlenir; sonradan “aslında yaralamak istemiştim” demek, olay günü alınan ifade ve kamera görüntüleriyle çelişirse inandırıcılığını yitirir. Bu nedenle hem sanık hem mağdur tarafı için, özellikle olay yerinin ve raporların ilk haftalarda doğru belgelenmesi, dosyanın ilerleyen aşamalarında belirleyici olur.

Kasten Öldürmeye Teşebbüs Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kasten adam öldürmeye teşebbüs cezası ne kadardır?

Suç tarihi 4 Haziran 2025 ve sonrası ise basit kasten öldürmeye teşebbüste 10 yıldan 18 yıla, nitelikli hale teşebbüste 14 yıldan 21 yıla kadar hapis cezası verilir (TCK 35/2). Suç tarihi bundan önceyse aralık 9-15 ve 13-20 yıldır. Hakim, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre aralık içinde ceza belirler; haksız tahrik ve takdiri indirim ayrıca uygulanabilir.

Adam öldürmeye teşebbüs cezası kaç yıl 2026?

4 Haziran 2025’ten sonra işlenen fiillerde basit teşebbüs için 10-18 yıl, nitelikli teşebbüs için 14-21 yıl. Daha önce işlenen fiillerde eski aralıklar sanık lehine uygulanır. Sonuç ceza, haksız tahrik, takdiri indirim ve yardım etme gibi sebeplerle bu aralığın altına inebilir.

Öldürmeye teşebbüsten 10 yıl ceza alan ne kadar yatar?

Kasten öldürme suçlarında koşullu salıverilme oranı üçte ikidir (5275 m. 107/2). 10 yıllık ceza için bu 6 yıl 8 aya denk gelir. Tutuklulukta geçen süre mahsup edilir, iyi hal şartı aranır ve açık ceza infaz kurumuna ayrılma ile denetimli serbestlik süreleri ayrıca değerlendirilir; kesin tahliye tarihi için infaz hesaplaması yapılmalıdır.

Teşebbüs indirimi ne kadar?

Kasten öldürmeye teşebbüste “indirim oranı” yoktur; TCK 35/2 doğrudan yeni bir aralık verir: müebbet yerine 10-18, ağırlaştırılmış müebbet yerine 14-21 yıl. Dörtte birinden dörtte üçüne kadarki indirim yalnızca cezası müebbet olmayan diğer suçlar için uygulanır.

Kasten öldürmeye teşebbüsün şartları nelerdir?

Öldürme kastı, elverişli hareketler, doğrudan icraya başlama ve elinde olmayan nedenle sonucun gerçekleşmemesi. Fail kendi iradesiyle vazgeçerse teşebbüsten değil, gönüllü vazgeçme (TCK 36) hükümlerine göre değerlendirilir.

Yargıtay’a göre öldürme kastı hangi ölçütlerle belirlenir?

Yargıtay, fail ile mağdur arasında öldürmeyi gerektirir bir husumet bulunup bulunmadığına, aletin öldürmeye elverişliliğine, darbe veya atış sayısı ve şiddetine, darbelerin hayati bölgeye vurulup vurulmadığına, failin fiiline kendiliğinden mi yoksa engel bir sebeple mi son verdiğine ve olay sonrası davranışlarına bakar. Tereddüt halinde kasten yaralama hükümleri uygulanmalıdır (Yargıtay 1. CD, 22.03.2023, E. 2022/11760, K. 2023/1240).

Kasten öldürmeye teşebbüs ile kasten yaralama arasındaki fark nedir?

Maddi unsurlar aynıdır; fark failin kastıdır. Kast öldürmeye yönelikse teşebbüs, yaralamaya yönelikse kasten yaralama oluşur. Cezada büyük fark vardır: 4 Haziran 2025’ten sonraki fiillerde silahla ve yaşamı tehlikeye sokacak biçimde yaralama (86/3-e, 87/1-d) en az 6 yıl, öldürmeye teşebbüs ise en az 10 yıl hapistir.

Kasten öldürmeye teşebbüs hangi mahkemede görülür?

Ağır ceza mahkemesinde. İddianame çoğu zaman kasten yaralama olarak asliye ceza mahkemesine açılır; mahkeme veya savcı eylemin öldürmeye teşebbüs olabileceğini değerlendirirse görevsizlik kararı verilir ve dosya ağır ceza mahkemesine gönderilir.

Kasten adam öldürmeye teşebbüs cezası paraya çevrilir mi?

Hayır. Adli para cezasına çevirme yalnızca bir yıl veya daha az süreli hapis cezası için mümkündür. Bu suçta ceza alt sınırı bile 10 yıldır.

Kasten öldürmeye teşebbüs suçu şikayete tabi mi?

Hayır. Şikayete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir. Mağdur şikayetinden vazgeçse bile savcılık soruşturmayı ve davayı sürdürür. Eylem kasten yaralama olarak nitelendiğinde şikayet ve uzlaştırma kuralları değişebilir.

Kasten öldürmeye teşebbüsten HAGB veya erteleme çıkar mı?

Uygulamada çıkmaz. HAGB ve erteleme iki yıl veya daha az hapis cezası için mümkündür; teşebbüs cezaları indirimler sonrasında bile çoğu zaman iki yılı aşar.

Kasten öldürmede etkin pişmanlık var mı?

Kasten öldürme suçunda genel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur. Failin fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları, TCK 62 kapsamında takdiri indirim sebebi olarak değerlendirilebilir.

Kasten öldürmeye teşebbüsün zamanaşımı süresi kaç yıldır?

TCK 66’ya göre cezanın üst sınırına bakılır. Teşebbüs hükmüne göre belirlenen üst sınır esas alındığında basit teşebbüste 15, nitelikli teşebbüste 20 yıl söz konusu olur; süre son hareketin yapıldığı günden başlar. Çocuk failli ve kesme halleri ayrıca değerlendirilir.

Nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs cezası nedir?

TCK 82’deki hallerden biri (tasarlama, canavarca his, eşe veya çocuğa karşı, kadına karşı, kan gütme veya töre saiki gibi) varsa, ağırlaştırılmış müebbet yerine 14-21 yıl hapis cezası verilir. Suç tarihi 4 Haziran 2025’ten önceyse 13-20 yıldır.

Gönüllü vazgeçersem ceza alır mıyım?

Hayır, öldürmeye teşebbüsten ceza almazsınız (TCK 36). Ancak vazgeçmenize kadar gerçekleşen kısım ayrı bir suç oluşturuyorsa, örneğin kasten yaralama, yalnızca o suçtan cezalandırılırsınız. Vazgeçmenin gerçekten gönüllü olması, yani dış bir engel nedeniyle durmamış olmanız aranır.

18 yaşından küçük biri kasten öldürmeye teşebbüsten ne ceza alır?

Önce teşebbüs cezası belirlenir (basit halde 10-18 yıl), ardından bu ceza 15-18 yaş arasında üçte bir, 12-15 yaş arasında (fiilin anlamını algılayabiliyorsa) yarı oranında indirilir (TCK 31, 61/5). Örneğin 10 yıllık teşebbüs cezası 15-18 yaş için 6 yıl 8 ay, 12-15 yaş için 5 yıla iner. Ağustos 2026’da eklenen yeni fıkra, kasten öldürmede bu indirimin uygulanmayabileceğini düzenliyor. Dosya çocuk mahkemesi sıfatıyla ağır ceza mahkemesinde görülür.

Taksirli suça teşebbüs olur mu?

Hayır. Teşebbüs için failin işlemeyi kastettiği bir suç olması gerekir (TCK 35/1); taksirli suçlarda bu kast bulunmadığı için teşebbüs söz konusu olmaz.

Kasten öldürmeye teşebbüsten tutuksuz yargılanmak mümkün mü?

Evet, mümkündür. Kasten öldürme CMK 100/3 kataloğundadır, ancak katalog suçta tutuklama nedeni “var sayılabilir”, zorunlu değildir; hakim ölçülülük ve adli kontrolün yeterliliğini değerlendirmek zorundadır. Hayati tehlike geçirilen, silahlı ve çok kişili olaylarda tutuklama kararı daha sık verilmektedir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık veya dosya incelemesi yerine geçmez. Kasten öldürmeye teşebbüs gibi ağır dosyalarda, somut olayın delillerine göre değerlendirme yapılması gerekir; bu nedenle bir avukattan dosyanıza özgü görüş almanızı öneririz.

Kaynaklar

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 3, 7, 25, 27, 29, 31, 35, 36, 39, 50, 51, 61, 62, 63, 66, 81, 82 (mevzuat.gov.tr)
  • 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, m. 8 (TCK m. 35) ve m. 21 (yürürlük), Resmi Gazete 04.06.2025, sayı 32920 (mükerrer) (resmigazete.gov.tr)
  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 100, 231, 286 (mevzuat.gov.tr)
  • 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 107, 108 (mevzuat.gov.tr)
  • 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, m. 12 (mevzuat.gov.tr)
  • Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.12.2025, E. 2025/312, K. 2025/587; 08.07.2008, E. 2008/1-88, K. 2008/184 (karararama.yargitay.gov.tr)
  • Yargıtay 1. Ceza Dairesi: 22.03.2023, E. 2022/11760, K. 2023/1240; 28.10.2025, E. 2025/3416, K. 2025/7553; 20.05.2026, E. 2025/5206, K. 2026/4096 (karararama.yargitay.gov.tr)

Yazarlar Hakkında

Bu yazı, Kocaeli Barosu’na kayıtlı Av. Hakan Tuzcuoğlu ve Av. Sabriye Tuzcuoğlu tarafından hazırlanmıştır. İzmit’teki büromuzda ağırlıklı olarak ceza hukuku alanında çalışıyor; kasten öldürme, öldürmeye teşebbüs, kasten yaralama ve ağır ceza dosyalarında soruşturma ve kovuşturma aşamasında savunma desteği veriyoruz. Gebze ve Kocaeli adliyelerindeki duruşmalara bizzat katılıyoruz.

Av. Hakan Tuzcuoğlu – Kocaeli Barosu, Sicil No: 3176

Av. Sabriye Tuzcuoğlu – Kocaeli Barosu, Sicil No: 3175

İletişim: 0538 232 71 35 · Son güncelleme: 15.11.2026